Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların tekli ve ikili motor ve kognitif görevlerinin sağlıklı çocuklara göre farklılığının araştırılması

Bu çalışmanın amacı, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı alan çocukların tekli motor ve ikili motor-motor ve motor kognitif görevlerdeki performanslarını sağlıklı çocuklarla karşılaştırmaktır. Tanımlayıcı-kesitsel tasarıma sahip bu çalışmaya, 7–16 yaş arası toplam 68 çocuk (37 DEHB tanılı, 31 sağlıklı kontrol) dahil edilmiştir. Üst ekstremite fonksiyonları 9 Delikli Peg Testi, alt ekstremite fonksiyonları ise 10 Metre Yürüme Testi ile değerlendirilmiştir. Üst ekstremite motor-motor ikili görev için 9 Delikli Peg testi sırasında ayak ile tempo tutması, motor kognitif ikili görev için ise 9 Delikli Peg testi sırasında K harif ile başlayan hayvan isimleri istendi. Üst ekstremite motor-motor ikili görev için 10 Metre Yürüme Testi sırasında tepsi taşınması istendi, motor-kognitif ikili görev için ise 10 Metre Yürüme Testi sırasında K harif ile başlayan hayvan isimleri istendi. Aynı zamanda kadans (adım/dk) değerleri hesaplandı. DEHB'li çocukların tekli motor ve ikili motor-motor ve motor-kognitif görevlerinin sağlıklı çocuklara göre farklılığını incelemeyi amaçladığımız bu çalışmada, üst ekstremite tekli motor (p<0,001) ve ikili motor-motor (p<0,001) ve motor-kognitif (p<0,001) becerileri sağlıklı çocuklara göre farklıydı, aynı zamanda DEHB'li (p<0,001) ve sağlıklı çocuklarda (p=0,003) üst ekstremite motor-motor ikili görev süreleri tekli motor görev sürelerine göre azalmış iken, motor-kognitif ikili görevleri DEHB'li çocuklarda (p<0,001) daha uzundu. DEHB'li çocuklarda alt ekstremite tekli motor (p<0,001) ve ikili motor-motor (p<0,001) ve motor-kognitif becerileri (p<0,001) ve kadansları (p=0,035) sağlıklı çocuklara göre farklıydı, aynı zamanda sağlıklı çocuklarda alt ekstremite motor-motor ikili görev süreleri tekli motor göreve göre daha uzundu (p<0,001). DEHB'li çocuklarda ise ikili motor-kognitif görev süreleri tekli motor göreve göre daha uzundu (p<0,001). Sonuç olarak, DEHB'li çocuklarda ikili görev performansları, dikkat paylaşımı, motor planlama ve yürütücü işlev eksikliklerinden olumsuz etkilenmektedir. Hem üst hem de alt ekstremiteye yönelik fonksiyonel aktivitelerde belirgin performans kayıpları gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, İkili Görev, Motor Performans, Kognitif Görev