Dinî istismara tepki bağlamında Yaşar Nuri Öztürk'ün din anlayışı ve deizme bakışı

Bu çalışma, İslâm düşünce dünyasının tartışılan isimlerinden biri olan Yaşar Nuri Öztürk'ün din anlayışı, dinî istismar eleştirisi ve bu eleştiri neticesinde deist olmamasına rağmen savunduğu deizm düşüncesini ele almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Öztürk'ün, din anlayışı neticesinde deizmi neden savunduğu, onun deizm düşüncesinin hangi deizm türünün içerisinde ele alınması gerektiğini saptamaya çalışmaktır. Bu niyetle Öztürk'ün eserlerinden, Öztürk ile yapılan röportajlardan ve onun fikirlerini eleştiren eserlerden yararlanarak onun din anlayışı, deizmi savunmasına sebep olan din istismarı eleştirileri ve deizm düşüncesi ilgili görüşleri sentezlenmiştir. Daha sonra Öztürk'ün ilgili fikirleri sistematik ve anlamlı bir şekilde bir araya getirilerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede Öztürk'ün din anlayışı, dinî istismar eleştirisi, deizmi teşvik edip etmediği; "Kur'an'ın deizme kapı araladığı"na dair söylemi ile ne ifade etmek istediği hususları anlaşılır bir şekilde verilmeye çalışılmıştır. Öztürk'ün düşünce sistemine göre, dine verilen zararlardan kaçınmak isteyip Tanrı'yı reddemeyenlerin tek sığınağı deizmdir. Ona göre bunlar, Kur'an'la tanışırlarsa İslâm dininin gerçek din olduğunu görerek Müslüman olacaklardır. Anahtar Kelimeler: Din Felsefesi, Dinî Anlayış, Dinî İstismar, Deizm, Yaşar Nuri Öztürk.