Doğu Karadeniz bölgesinde kadostro çalışmalarının organizasyonu

ÖZET Taşınmaz malların hukuki ve geometrik durumlarını belirleyen kadastro, çağımızda -başta mühendislik olmak üzere- birçok hizmetin yürütülmesinde temel bir faaliyet olmuştur. Bu nedenle, bütün Dünya da olduğu gibi, ülkemizde de kadastronun önemi gün geçtikçe artmak tadır. Türkiye'de, tapu ve kadastro faaliyetlerinin geçmişi oldukça eskilere dayanmasına rağmen, planlı ve programlı çalışmalar, 1950 yılından sonra, konu ile ilgili ölçme ve değerlendirme araçlarındaki gelişmelere paralel olarak hızlanmıştır. 19&3 yılından itibaren uy gulanan "Beş Yıllık Kalkınma Planları" nda "Harita, Tapu ve Kadastro Sektörü" için planlanan hedeflere genellikle ulaşılamamıştır. Bu du rum, plan hedeflerinin gerçekçi olmadığına işaret eder. Bunun yanan da, kadastro çalışmalarında da beklenen atılım gerçekleştirilememiş tir. Ülkemizin en az kadasto gören bölgelerinden birisi de Doğu Karadeniz bölgesidir. Bundaj iklim, topografya, bitki örtüsü ve sosyo - ekonomik yapı gibi bölge faktörlerinin yanısıra, yönetimden kaynak lanan ihmal edilişin de rolü vardır. Başta yöntem olmak üzere, çalış maları birçok yönlerden etkileyen bölge şartlarının değiştirilmesi mümkün değildir. Ancak, mevcut şartlarda optimum verimle çalışmanın yollarını aramak, yönetimden kaynaklanan zaman kayıplarını ve verim düşüklüklerini en aza indirmek mümkündür. Devamlı geliştirilmesi ve kontrolü sağlanabilen bir organizasyonla bu gerçekleştirilebilir. Bu düşünceden hareketle, bölgedeki kadastro teşkilatları ve ça lışmaları hakkında yeterince bilgiler toplanarak belli başlı sorun lar tesbit edilmiş ve bunların azaltılabilmesi, çalışmaların hızlan dırılması için tedbirler düşünülmüştür. Bugüne kadar, Doğu Karadeniz bölgesinde kadastro çal iş mal arında f otogrametriden yararlanılamamıştır. Arazinin fazla engebeli, bitki örtüsünün çok yoğun, parsel şekillerinin gayrı muntazam ve yüzölçüm- lerinin çok küçük olması bunu engellemektedir. Bu durumda, yersel yöntemlerle çalışılması hemen hemen zorunludur. Ancak, halihazırda- X - kullanılan araçlar, teşkilat ve eleman sayısı ile, çalışmalar olduk ça yavaş gitmektedir. Ayrıcaj dağınık çalışma, ormanlarla ilişkiler, çalışanların ekonomik ve sosyal problemlerinin çokluğu ve diğer ça lışma şartları gibi etkenler de verim düşüklüğünün sebeplerindendir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve taşra teşkilatlarında yapılan en son düzenlemelere rağmen, uygulamada önemli gelişmeler olmamıştır. Çünkü, kurulan Kadastro Bölge Müdürlükleri henüz gerektiği gibi teş kil ati anmamış t ir. Bölgede, kadastro sorunları da çok yönlüdür. Genellikle ilk ya pılan çalışmalar güncelliğini kaybettiği için yenilenmeleri gerekmek tedir. Kadastro faaliyetleri önce sahil köylerinden başlatılmıştır. Uzak köylere varıldığında, orman ihtilâfları ve ulaşım sorunlarıyla karşılaşılmaktadır. Bu kısımlarda hava ve arazi şartları daha da kö tüleşmektedir. Bölgede ormanlar geniş bir yer tutmasına rağmen, 'orman kadastro çalışmaları da çok yavaş gitmektedir. Yapılan orman haritaları ile kadastro haritaları arasındaki teknik standartlar farklıdır. Bu yüz den, kadastronun orman sınırlarına dayandığı yerlerde bazı sorunlar çıkmaktadır. Bu çalışmada, kadastro hizmetlerinin yapılmasında verimi azal tan ve sürati etkileyen olumsuz etkenlerin iyi bir organizasyonla azaltılabileceği düşünülerek, organizasyon hakkında da bazı bilgiler verilmiştir. Ayrıca, bugüne kadar kadastro çalışmalarının organizas yonuna yönelik faaliyetler de kısaca tanıtılmıştır. Bölgede, kadastro çalışmalarının daha kısa zamanda tamamlana bilmesi ve daha uzun süre kullanılabilir olabilmesi için; daha fazla sayıda teşkilat ve elemanla, daha modern araç ve gereçlerle çalışı larak, faaliyetlerin planlı ve programlı bir şekilde yürütülmesi, uy gulama yer ve zamanının uygun seçilmesi, faaliyet ürünlerinin yaşa tılması ve faaliyetlerin öneminin halka tanıtılması gerektiği vurgu lanmıştır. Faaliyetlerin yönetim ve denetiminde yardımcı olması ba kımından önem arzettiği için "iş akış şemaları" hazırlanmıştır. Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü teşkilat şeması yeniden düzenlenmiştir. Gereğinde Özel sektöre de görev verilerek, bölgede kadastronun ne kadar zamanda tamamlanabileceği konusunda bir tahmin yapılmıştır.