Doğu Karadeniz bölgesinin yağış-akış karakteristiklerinin incelenmesi

Bu çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesinin yağış ve akış karakteristikleri üzerinde durulmuş, gözlem sonuçlarının uygun bir yorumu yapılmaya çalışılmıştır. Daha çok Solaklı, Fırtına ve İyidere havzalarına ait yağış ve akış verilerinden örnekler verilirken diğer havzalara ait genellemeler de bulunmaktadır. Araştırmada kullanılan yağış değerleri Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü (DMİ) ile Devlet Su İşleri (DSİ), akış değerleri ise DSİ ile Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİEİ)'nden alınmıştır. Yüksek dağlar ve akarsu yoğunluğunun daha fazla olduğunu bölgede aynı havza içerisindeki yağış ve akışların ayrı ayrı ve birlikte korelasyon ve regresyon denklemi yardımıyla aralarında ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Aynı havzada kot yükseldikçe yağışların azaldığı verilerden anlaşılmış ancak yüksek kesimlerdeki karların erimesiyle, akışların bahar aylarıyla birlikte oldukça arttığı, kısa süreli şiddetli yağışların da akışlarda ani artışlara sebep olduğu görülmüştür. Orografik yağışların görüldüğü bölgede Of-Hopa arası sahil kesimi yağışları arasında önemli fark görülmezken iç kesimler için aynı ifadeyi kullanmak gerçekçi olmamaktadır. Akarsu taşkınları ve sel felaketlerinin sık meydana geldiği bölgede özellikle havzaların yüksek kesimlerindeki kar yağışının yanı sıra, yağış miktarları ile meteorolojik tüm faktörlerin akış miktarına etkisi olduğu görülmektedir bu etkinin sonucunda yağışlar kış mevsiminde fazla olmasına rağmen Mayıs-Haziran ve kısmen de Temmuz başlarında akış değerlerinin yoğun olduğu belirlenmiştir. Yani aynı havzadaki yıllık maksimum yağışlar ile maksimum akışlar arasında ortalama en az 3 aylık bir süre bulunduğu gözlem sonuçlarından anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yağış ve Akış Karakteristikleri, Akarsu Taşkınları ve Sel, Orografik Yağış