Dokuzuncu sınıf mesleki gelişim atölyesi dersi bağlamında iş sağlığı ve güvenliği öğrenme biriminin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, dokuzuncu sınıf Mesleki Gelişim Atölyesi öğretim programı İş Sağlığı ve Güvenliği öğrenme birimi kazanımlarının gerçekleşme düzeyi hakkında bilgi sağlamayı amaçlamıştır. Okul yönetici, yönetici yardımcısı ve öğretmenin görüşlerine göre; beklenen öğretmen rolleri, kullanılan yöntem teknikler, araç-gereçler ve ders kitabının içeriği programda belirtildiği gibi uygulanıp uygulanmadığını belirlemektir. Türkiye'deki programcıları, uygulayıcıları ve araştırmacıları Mesleki Gelişim Atölyesi öğretim programı İş Sağlığı ve Güvenliği öğrenme birimi hakkında bilgi sağlamayı hedeflemektedir. Çalışmada Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Ayrıca durum çalışması türlerinden program yürütme durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubu olarak tercih edilen 2019-2020 yılı eğitim öğretim yılında bahsi geçen lisede göreve başlayan ve halen görevde olan 1 yönetici, 2018-2019 eğitim öğretim yılında bahsi geçen lisede göreve başlamış ve halen görevini devam ettirmekte olan 1 yönetici yardımcısı, 2020-2021 eğitim öğretim yılında bahsi geçen lisede eğitim vermeye başlayan ve halen görevde olan 1 ders öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan farklı nitelikteki ölçme araçları (başarı testi, görüşme ve gözlem formları) ile çalışma grubunda yer alan 2023-2024 eğitim öğretim yılı itibari ile dokuzuncu sınıfta öğrenim gören 34 öğrenci bulunmaktadır. 9 haftalık gözlem sürecine tabi tutulan Mesleki Gelişim Atölyesi öğretim programı Stufflebeam'ın Context (Bağlam), Input (Girdi), Product (Süreç), Process (Ürün) oluşan (CIPP) program modeline göre değerlendirilmiştir. "Bağlam" boyutunda okul yönetici ile yapılan görüşme dikkate alınarak değerlendirilmiştir. "Girdi ve süreç" boyutunda yönetici yardımcısı, ders öğretmeni ve öğrenciler ile yapılan görüşmeler ve gözlem kayıtları analiz edilmiştir. " Ürün" boyutunda ise araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi uygulanarak öğrencilerin bilişsel becerileri ölçülmüştür. Araştırmanın sonucunda "Bağlam" boyutunda okul yönetici ile yapılan görüşme sonuçları değerlendirildiğinde okulu eğitim öğretime hazırladıklarını ancak okulun fiziki yapısının meslek lisesi standartlarının dışında olduğu, binanın derslik ağırlıklı olması ve atölyelerin yetersiz olması sonucuna ulaşılmıştır. "Girdi " boyutunda ulaşılan sonuçlar incelendiğinde Hedeflere önem verildiği, niceliğe önem verildiği ve yeterli hizmet içi eğitime önem verildiği ancak hedeflerin mevcut zamana uygun revize edilmesi gerektiği ve günün şartlarını karşılayamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ders kitabı içeriğini öğrenci seviyesine uygun tekrar düzenleme yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. "Süreç" boyutu incelendiğinde öğretmenin sınıf yönetiminin iyi olduğu ancak kullanılan yöntem ve teknikler incelendiğinde anlatım yönteminde çok fazla yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ürün" boyutunda ölçme ve değerlendirme teknikleri incelendiğinde öğretim programında yer alan yazılı yoklama, performans ve proje ödevlerine yer verildiği görülmüştür. Bilişsel becerilere ilişkin bulgular incelendiğinde Meslek Lisesi öğrencilerinin İş Sağlığı ve Güvenliği öğrenme biriminin uygulama öncesi ve sonrasına ilişkin meslek bilgisi ders başarılarında aldıkları puanlar bağlamında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Programda öğrencilere kazandırılması planlanan kazanımların uygulama öncesi ve sonrası süreçler temel alındığında olumlu ve öğrenci lehine olacak şekilde gerçekleştirildiği görülmüştür. Programın, süreç ve ürün boyutları dikkate alınarak düzenlemeye ihtiyaç duyduğu belirlenmiş olup öğretim sürecinde süreç boyutu ön planda tutarak tekrardan yapılanmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.