Down Sendromlu Çocuklarda Bilişsel Oryantasyon Temelli Aktivite Performansı ve İletimsel Eğitim Tedavi Yaklaşımlarının İnce Motor Beceriler, Aktivite ve Katılım Kısıtlılığına Etkileri

ÖZ: Bu çalışma, Down Sendromlu (DS) çocuklarda Bilişsel Oryantasyon Temelli Aktivite Performansı tedavi yaklaşımı (CO-OP) ve İletimsel Eğitim (CE) yaklaşımlarının ince motor beceriler, aktivite ve katılım kısıtlılıkları üzerindeki etkilerini karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirildi. Çapraz geçişli tek-kör randomize kontrollü olarak yapılan çalışmamıza 7-18 yaş arasındaki Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) kamuya bağlı özel eğitim kurumlarında örgün eğitim alan DS tanısı alan bireyler dahil edildi. DS’li 12 çocuk randomize olarak iki gruba ayrıldı. Birinci gruba CO-OP (n=5)), ikinci gruba ise CE (n=7)) tedavi yaklaşımı uygulandı. Her tedavi programı 12 hafta boyunca haftada 2 seans olarak uygulandı. 12 haftalık arınma süresi sonrasında gruplara uygulanan tedaviler değiştirildi. Değerlendirmeler tedavi öncesinde, tedavi sonrasında, arınma periyodunun sonunda ve ikinci tedavinin bitiminde yapıldı. İlk olarak Kanada Aktivite Performans Ölçeği (COPM) aracılığıyla bireyler için önemli olan ve performans zorlukları yaşadıkları aktiviteleri belirlemeleri istendi. İnce motor beceriler ve motor beceri performansı Dokuz Delikli Peg Testi (DDPT) ve Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi 2. Sürümü’nün Çok Kısa Formu (BOT2-BF) ile ölçüldü. Gerçek aktivite performansı Performans Kalitesi Derecelendirme Skalası (PQRS) ile, algılanan performans Kanada Aktivite Performans Ölçeği (COPM) ile, aktivite ve katılım kısıtlılıkları COPM ve Hedef Erişim Ölçeği (GAS) ile çalışmaya kör bir araştırmacı tarafından değerlendirildi. Çalışma tamamlandığında ebeveyn memnuniyet formu ile çalışmamızda kullanılan tedavi yaklaşımlarına ilişkin geri bildirimler alındı. CO-OP ve CE yaklaşımlarının DS’li çocuklarda, PQRS ile ölçülen gerçek performansı düzelttiği belirlenmesine karşın CE’nin CO-OP’dan daha etkili olduğu bulundu (p<0,05). Bununla birlikte algılanan performans ve memnuniyetin ve motor beceri performansının geliştirilmesi, aktivite kısıtlılıklarının ve katılım sınırlılıklarının azaltılmasında her iki tedavi yönteminin etkileri istatistiksel olarak benzerdi (p>0,05). DS’li çocuklarda performansın geliştirilmesinde her iki tedavi yöntemi de etkili olmakla birlikte CE, CO-OP’dan daha etkilidir. Motor becerilerin geliştirilmesi, aktivite kısıtlılıklarının ve katılım sınırlılıklarının azaltılması açısından her iki tedavi yöntemi de kullanılabilir. Bulgularımızın desteklenebilmesi için DS’li çocuklarda daha geniş örneklemle paralel grup randomize kontrollü çalışmaların yapılması önerilir.