Dış ticareti etkileyen makro ekonomik faktörler: Türkiye örneği

Dış ticaret, kelimesinin duyduğumuzda ülke ekonomisine sağladığı ekonomik ve politik faydaların önemi tartışılmayacak hatta düşünülemeyecek kadar fazladır. Günümüzde dış ticaret alanında gelişmiş ve gelişime açık olan ülkelerin ekonomi de söz sahibi olması, kaderini belirlemesi ve öne çıktığı alanlarda açıkça görülmektedir. Ancak dış ticarete gereken önem verilmediğinde uzun yıllar düzelemeyecek şekilde ekonomik sorunların da meydana geldiğini unutmamak gerekir. Türkiye için yapmış olduğumuz bu çalışmada dış ticaretin önemi ve dış ticareti etkileyen makro ekonomik faktörler gösterilmiştir. Yapmış olduğumuz bu çalışmada 1991-2024 yılları arasındaki veriler kullanılmıştır. Ekonometrik analizler yapılmıştır. Bu analizler kırılmalara izin vermeyen ADF ve PP testleri, tek kırılmalara izin veren Zivot-Andrews birim kök testleri, Gregory ve Hansen eşbütünleşme testleri ve değişkenlerin aralarındaki ilişkinin belirlenebilmesi için Hacker-Hatemi nedensellik analizleri yapılmıştır. Yapılan analizinin sonucunda, dış ticaret ile işsizlik arasında ve dış ticaret ile doğrudan yabancı yatırımlar arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi görülmüştür. Dış ticaret ile enflasyon ve dış ticaret ile GDP arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi görülmemiştir.