Dış ticarette teslim ve ödeme şekilleri:Aksaray ili örneği

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra dünya üzerindeki blokların yıkılması ve buna ilave olarak ortaya çıkan küreselleşme olgusu ile dış ticaret işlemleri ivme kazanmıştır. Diğer taraftan Covid 19 Pandemi döneminde tüm dünyada yaşanan navlun sorunundan dolayı, dış ticaretteki teslim şekillerinde değişiklikler gözlenmiştir. Dış ticaret yapan firmalar tarafından Pandemi dönemine kadar önemi fazla bilinmeyen Ex-Work teslim şekli bu dönem içerisinde değer kazanmış, dış ticarete konu malın satışını yapan firmalar için navlun sorununu çözebilecek alternatif bir ödeme şekli olarak ortaya çıkmıştır. Pandemi döneminde ortaya çıkan dış ticaretteki değişen ödeme ve teslim şekillerinin bölgesel odaklı incelenmesi, hem bölgesel ekonomi ve dış ticaret potansiyelinin belirlenmesi hem de dış ticaret yapan firmalara yol göstermesi açısından önemlidir. Bu noktadan hareketle tezin temel amacı Aksaray Organize Sanayi Bölgesindeki dış ticaret üzerine faaliyet gösteren şirketlerin Türkiye ekonomisine katkılarını ortaya koymak, ihracat ve ithalat potansiyellerini belirlemek ve dış ticaret teslim ve ödeme şekillerini incelemektir. Bu çalışmada, Aksaray ilinde aktif dış ticaret faaliyeti yürüten ve sektörünün önde gelen şirketlerinin de aralarında bulunduğu 70 farklı şirketin üst düzey yöneticilerine yüz yüze görüşmelerle anket uygulanmış ve elde edilen veriler SPSS 22 programı ile analiz edilerek nicel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda ihracat ve ithalatın yapıldığı bölgenin ödeme ve teslim şekillerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre Uzak Doğu ülkelerinde peşin ödeme yöntemi ve ithalat hacmi arasında; AB ülkelerinde ise peşin ödeme yöntemi ve ihracat hacmi arasında anlamlı ve pozitif ilişki tespit edilmiştir. Diğer taraftan ithalatta ve ihracatta en sık kullanılan ödeme şekli sırasıyla peşin ödeme ve akreditifli ödeme iken, ihracatta peşin ödeme oranı ithalattan çok daha yüksektir.