İstanbul'da kuyu içi kayıtlar kullanılarak deprem erken uyarı uygulamaları

1999 yılında meydana gelen Kocaeli (Mw 7.5) ve Düzce (Mw 7.2) depremleri, Marmara Bölgesi'nde meydana gelmesi olası depremin özellikle İstanbul'da yaratacağı hasara karşı hazırlıklı olunması gerçeğini ortaya çıkarmıştır. İstanbul'da olabilecek hasar yapıcı bir deprem sonrasında olası kayıpların azaltılması ve acil müdahale ile kurtarma ekiplerine yardımcı olacak Kayıp Haritalarının hızlıca üretmek amacıyla, Acil Müdahale ve Erken Uyarı Sistemi kurulmuştur. Deprem Erken Uyarısının ana unsuru deprem büyüklüğünün hızlı ve güvenilir bir şekilde tahmin edilmesidir. Deprem büyüklüğünü hesaplamak için, deprem kırığının devam edip etmeyeceğini belirlemek gerekir. Bu genellikle ilk hareketin özelliklerinden anlaşılır (P dalgaları). Bu amaçla, P dalgalarının karakteristikleri τc - Pd metodu ve kuyuların en alt noktasında ve yüzeyinde yer alan dikey bileşen ivme sensörleri tarafından kaydedilen deprem dalga formları kullanılarak belirlenmiştir. Kuyu dizi verilerinin çoğu ATK istasyonundandır. Kullanılan yüzey kayıtları, KOERI tarafından işletilen erken uyarı istasyonlarından ve AFAD tarafından işletilen kuvvetli yer hareketi ağındandır. Sonuç olarak, yaklaşmakta olan büyük bir depremin büyüklüğünü ve bununla ilişkili maksimum yer hızı (PGV) genliklerini tahmin etmek için iki model geliştirilmiştir. 26 Eylül 2019 Mw=5.7 açık deniz Silivri depreminin moment büyüklüğünü tahmin etmek için modellerin bir doğrulama işlemi uygulanmıştır. ATK downhole dizisinden geliştirilen modeller, deprem büyüklüğünün başlangıç anından itibare 7 saniye içinde Mw=5.8 olarak tahmin edildi ve bu da İstanbul Büyükşehir bölgesinin çoğu için yaklaşık 15 saniye erken uyarı süresi verdi. Yüzeyde kaydedilen dalga formları kullanılarak geliştirilen modeller, Wu ve Kanamori (2005) modelinin Mw=6.0 öngörüsü ile karşılaştırılabilir olan deprem boyutunu Mw=6.1 olarak tahmin etti. Bu çalışmada elde edilen tahmin modellerinin büyüklüğü ve genliği, on yıl önce yayınlanan modellere kıyasla oldukça geliştirilmiştir.