Ham petrol fiyatlarının dış ticaret açığına etkisi - Türkiye örneği (2000-2015)

Bu çalışmada petrol fiyatları ile Türkiye dış ticaret dengesi arasındaki ilişki, 2000-2015 dönemine ait aylık veriler kullanılarak, doğrusal olmayan eşbütünleşme analizi yöntemi ile incelenmiştir. Değişkenler, birinci farkları alınarak durağan hale getirildikten sonra Johansen Eşbütünleşme analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda dış ticaret açığı ile petrol fiyatları arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Petrol fiyatlarındaki değişimin dış ticaret açığını 3 dönem (3 ay) gecikme ile etkilediği de çalışmanın bulguları arasındadır. Hata Düzeltme Modeli (ECM) ile ilişkinin pozitif yönlü olduğu ve petrol fiyatları ile dış ticaret açığı arasındaki uzun dönemli ilişkiden sapmaların bir önceki döneme göre %38 düzelerek dengeye geldiği sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan ekonometrik analizin sonucunda petrol fiyatlarıyla dış ticaret açığı arasındaki uzun dönemli ilişkinin önceki çalışmalarla uyumlu olduğu görülmektedir.