Orkoz akıntılarının İstanbul Boğazı ve Haliç'te petrol taşınımı ve kirliliğe etkisi

İstanbul Boğazı yoğun deniz trafiği nedeniyle gemi kazaları açısından yüksek risk taşıyan uzun ve dar bir kanaldır. Boğaz'ın güneyinde, ana su akımının etkisinde kalan Haliç, Boğaz'da oluşacak kazalardan etkilenebilmektedir. Kapalı döngülerde hapsolan petrol kirliliğinin çevresel etkisi daha kalıcı olmaktadır. Boğaz'da oluşacak petrol kazalarının hangi şartlarda Haliç'e sızabileceğini anlamak için İstanbul Boğazı'nın karmaşık hidrodinamik yapısı 3-boyutlu EFDC koduyla sayısal olarak modellenmiştir. Boğaz'ın iki katmanlı normal akışının yanı sıra alt veya üst katmanların tıkanması sonucu oluşan özel şartlar da detaylı olarak modellenmiştir. Modelin sınır koşulunu oluşturmak ve sonuçları test etmek için Boğaz'da ADCP ve CTD verileri toplanmıştır. Mevcut akıntı iklimini geniş kapsamda incelemek için geçmişte farklı şartlarda yapılmış arazi ölçümleri ve sayısal model çıktıları derlenerek toplam 21 farklı senaryo modellenmiştir. Farklı Boğaz akıntıları üzerinde tarihsel gemi kazası senaryoları kullanılarak Boğaz'daki olası bir petrol sızıntısının Haliç'e etkisi incelenmiştir. İstanbul Boğazı ile Haliç kesişiminde oluşan hidrodinamik yapı sızıntısının Haliç'e girişini doğrudan kontrol etmektedir. Bulgular eşliğinde, olası petrol kazasına karşın önceden veya anlık hidrodinamik şartlara göre önlem almak mümkün olabilecektir.