The effects of environmental quality parameters on the feeling of security issue in 19 Mayis neighborhood, Kadikoy, Istanbul

Kadıköy'de bulunan 19 Mayıs Mahallesi'nin, hızlı popülasyon büyümesinin oluşturduğu heterojenite, suç oluşumuna maruz kalma korkusunu ve güvenlik endişelerini tetiklemiştir. Bu tezde, 19 Mayıs Mahallesi'nde, çevresel kalite parametreleri bağlamında, mahallede oluşan heterojenitenin yarattığı güvenlik ihtiyacı, yerleşim bölgeleri ve ticari alanlar gibi farklı sokak dokuları, çöplük alanları, şiddet içerikli duvar yazılarının bulunduğu bölgeler, aydınlatmaların yetersiz olduğu sokaklar, bozuk yaya yolları, sokakta bulunan yapıların giriş kat aktiviteleri, inşaat alanlarının oluşturduğu dar sokaklar, apartman girişlerinin ve pencerelerin yönelimleri üzerine bir araştırma yapılması amaçlanmıştır. Kullanıcı özellikleri kapsamında, kullanıcıların yaşları, cinsiyetleri, meslekleri, konutta oturma lokasyonları, konutta oturma süreleri, çevresel kalite parametrelerini değerlendirmeleri, sıklıkla kullandıkları sokaklar, herhangi bir suça maruz kalıp kalmadıkları, hangi sokaklarda kendilerini güvensiz hissettikleri ve sokaklarda ve mahalle içerisinde kendilerini güvende hissedip hissetmedikleri, internet vasıtasıyla görüşme ve anket çalışmaları ile araştırılmıştır. Bu bağlamda, katılımcıların kullandıkları sokaklar, önem derecelerine göre birincil, ikincil ve üçüncül sokaklar olmak üzere derecelendirilmiştir. Öte yandan, mekânın sentaktik parametrelerinin analiz edilebilmesi için, sokakların önem derecesine ve güvenlik duygu düzeylerine göre erişilebilirlikleri, görülebilirlikleri ve entegrasyon değerleri DepthmapX (UCL Yazılımı) vasıtası ile irdelenip, yorumlanmıştır. Sonuç olarak, bu tez çalışmasında, kentsel mekandaki güvenlik duygusuna etki eden çevresel kalite parametreleri incelenmiş, güvenlik duygusu ile çevresel kalite parametrelerinin ilişkisininin, yapılan korelasyonlara göre istatistiksel açıdan anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, kent mekanındaki yetersiz aydınlatma, heterojenite, alanda şiddet içerikli grafiti unsurlarının varlığı, inşaat alanlarının varlığı, bozuk kaldırımlar ve erişim kolaylığı gibi parametreler de güvenlik duygusunu etkileyici nedenleri olarak saptanmıştır. Gözlem çalışması sonucunda güvenlik duygu düzeyini etkileyen nedenler, ana caddelerde yoğunluğun oluşturduğu heterojenite problemi iken, ikincil ve üçüncül sokaklarda ise yetersiz aydınlatma, çöp alanlarının, şiddet içerikli graffiti yazılarının, inşaat alanlarının ve bu inşaat alanlarının daralttığı kaldırımların varlığı olarak tespit edilmiştir. Benzer şekilde, ana caddelerde de inşaat alanları, çöp alanları ve inşaat alanlarının daralttığı yollar ve kaldırımlar gözlenmiştir. Kullanıcı karakteristiklerine göre, katılımcılar apartman giriş ve çevrelerindeki aydınlatmaların kalitesini yetersiz bulmaktadır. Bu bağlamda, katılımcıların çoğunluğu apartman girişlerinin güvenlik düzeyini yetersiz bulmakta olup, gece vakti yalnız yürürken kendilerini güvende hissetmemektedirler. Buna ek olarak, aydınlatma kaliteleri, apartman girişlerinin güvenliği, yalnız yürümenin güvenlik düzeyi ve sokaklardaki güvenlik duygusu arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar elde edilmiştir. Öte yandan, mekansal dizim teorisi yardımıyla, 19 Mayıs Mahallesi'nde bulunan ve katılımcıların güvensiz bulduğu sokakların incelenebilmesi için aksiyal analiz yapılmıştır. 19 Mayıs Mahallesi'nde, ana caddelerdeki yoğunluk heterojeniteye sebep olurken, aynı zamanda insanların kendilerini güvende hissetmemelerine sebep olmaktadır. Bu bağlamda, 19 Mayıs Mahallesi'nde, entegrasyon değeri yüksek çıkan sokaklarda, güvenlik duygu düzeyinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, mahalledeki düşük yoğunluğun yarattığı düşük heterojenite seviyesi nedeniyle, insanlar düşük entegrasyon değerine sahip sokaklarda kendilerini güvende hissetmektedirler. Anahtar Kelimeler güvenlik duygusu, çevresel kalite parametreleri, kullanıcı karakteristikleri, mekan sentaksı, 19 Mayıs Mahallesi, Kadıköy, İstanbul