Yüksek binalar üzerinde Rayleigh dalgalarının rotasyonel bileşenlerinin etkisi

Deprem mühendisliği uzun bir süredir sadece deprem yer hareketinin öteleme bileşenlerini ele alarak rotasyonel bileşenleri göz ardı etmiştir. Ancak, yapı sağlık izleme alanındaki son araştırmalar, özellikle sedimenter havzalarda bulunan binaların yer değiştirme taleplerini önemli ölçüde artırabilen deprem yer hareketinin rotasyonal bileşenlerinin, özellikle bir yapı altından geçen Rayleigh dalgalarının rotasyonal bileşenlerinin dikkate alınması gerektiğini ortaya koymuştur. Yapıların rotasyonal yer hareketine tepkileri, rotasyonel yer hareketi kayıtlarının yetersizliği nedeniyle kapsamlı bir şekilde incelenmemiştir. Son yıllarda, rotasyonel bileşenleri öteleme olanlardan ayırmak için etkili yöntemler geliştirilmiş ve bu tür yer hareketini kaydedebilen cihazlar ortaya çıkmıştır. Bu, yapıların rotasyonel yer hareketine tepkisini incelememize olanak tanır. Bu tez, rotasyonel Rayleigh dalgalarının yüksek binaların tepkisi üzerindeki etkisini, ilgili yer hareketini tek ve çok serbestlik dereceli sistemlere uygulayarak incelemektedir. Rotasyonel yer hareketi, öncelikle doğrusal ve doğrusal olmayan tek serbestlik dereceli sistemlerin hareket denkleminde formülize edilmiştir. Daha sonra, sedimenter havzalarda kaydedilen yüzey dalgası içeriği zengin deprem yer hareketi kayıtları derlenerek, bunların rotasyonel bileşenleri, yakın zamanda geliştirilen Normalleştirilmiş İç Çarpım (NIP) yöntemi kullanılarak çıkarılmıştır. Rayleigh dalgalarına ait bu çıkarılmış rotasyonel kayıtlar, bir dizi doğrusal ve doğrusal olmayan tek serbestlik dereceli sisteme uygulanarak tepki spektrumları ve elastik olmayan deformasyon üzerindeki etkileri gözlemlenmiştir. Son olarak, rotasyonal Rayleigh dalgalarının varlığına ve yokluğuna göre temsili bir yüksek binanın tepkisi incelenerek karşılaştırılmıştır.