Rusya federasyonu-ukrayna çatışmasının avrupa birliği'nin enerji güvenliği çabalarına etkileri ve Avrupa enerji ortamının geleceği

Rusya Federasyonu-Ukrayna çatışması, Avrupa Birliği'nin (AB) eşi görülmemiş bir enerji krizi ile karşı karşıya kalmasına sebep olmuştur. AB'nin, 2014 yılında Kırım'ın ilhak edilmesi dâhil olmak üzere geçmiş krizler esnasında politika belgelerinde yer alan prensipleri uygulamaya koymadaki yetersizliği ve Rusya Federasyonu ile enerji ilişkilerine eskisi gibi devam etmesi, yaşanan krizin arkasındaki en önemli nedenleri teşkil etmiştir. Bu çalışmada öncelikle AB, Ukrayna ve Rusya Federasyonu arasındaki enerji bağının dinamikleri ve denklemde yer alan veya alabilecek diğer aktörlerin rolleri irdelenmiş ve AB'nin enerji ihracatındaki değişimler ortaya konmuştur. Bu minvalde, AB'nin sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tüketiminde ve ihracatında çarpıcı bir artış yaşandığı gözlenmiştir. Çatışmaların başlamasıyla birlikte AB, daha önce ortaya koyduğu politika belgelerinin sağladığı altyapıdan faydalanarak hızlı bir reaksiyon göstermiş ve iklim hedefleri ile enerji güvenliğini aynı çerçevede ele alan REPowerEU planı söz konusu reaksiyonun merkezinde yer almıştır. REPowerEU planının etkileri incelendiğinde, Rusya Federasyonu-Ukrayna çatışmasının AB'nin enerji güvenliği çabalarını olumlu yönde etkilediği, ancak AB enerji güvenliğinin tam olarak sağlanabilmesi için ele alınması gereken fırsat ile sınamalar bulunduğu görülmüştür. Özellikle, belirli tedarikçi ülkelerin ve enerji kaynaklarının AB'nin enerji karışımındaki payının önemli ölçüde artmasının ve bazı tedarikçi ülkelerin yenilenebilir enerji için gerekli nadir toprak elementlerinin tedarikindeki hâkimiyetinin büyük önem arz ettiği tespit edilmiştir. Müteakiben, AB enerji güvenliğinin seyrini fırsat ve sınamalara yönelik yaklaşımın belirleyeceğinden hareketle, Avrupa'nın enerji ortamının geleceğine ilişkin olası yollar ortaya konmuştur. Bu bağlamda AB'nin, nadir toprak elementlerinin kesintisiz tedariki için çözümler üreterek, yenilenebilir enerjiye yönelmesinin enerji güvenliği ve iklim hedeflerinin birlikte sağlanması bağlamında en ideal hareket tarzı olduğu sonucuna varılmıştır.