Emirdağ havzası ve çevresinde doğal ortam ile insan arasındaki ilişkiler

Çalısma alanını olusturan Emirdağ Çayı Havzasının bir bölümü iç Anadolu bölgesinin Yukarı Sakarya bölümünde, bir kısmı ise Ege bölgesinin ?ç Batı Anadolu bölümünde yer almaktadır. Emirdağ havzası kuzeyde; Sayrangah, ?ncirli, Boz Tepeleri; güneyde Basyurt, Tülüce, Kara Tepeleri ile sınırlandırılmıstır. Havzanın doğusu Emirdağ Tepesi, batısı ise Saphane dağı ile sınırlandırılmıstır. Bu sınırların belirlenmesinde subölümü çizgisi esas alınmıstır. Emirdağ Havzası bu sınırlar içerisinde jeolojik, jeomorfolojik ve hidroğrafik havzaya karsılık gelmektedir. Arastırma alanının kapsadığı bu alanlar aynı zamanda Emirdağ ilçe sınırını da içine almaktadır. Emirdağ ilçesinin alanı 2000 km² 'dir. ?nceleme alanında ovalar, Kuvaterner yaslı alüvyonlardan olusan en genç birimlerdir. Emirdağ dağlık kütlesi Mesozoyik kristalin kalkerlerden ve volkanik kütlelerden olusmaktadır. Emirdağ havzası ve çevresinde Palezoik'ten Kuvaterner'e kadar çesitli yas ve litolojide kayaçlar bulunmaktadır. Emirdağ Havzasında yeryüzü sekilleri açısından dikkate değer en önemli jeomorfolojik birimi Emirdağlarıdır. Bu dağların kuzeye bakan yamaçlarında platolar, bu sahanın hemen bitiminde ise ovalar yer almaktadır. Emirdağ Havzası ve çevresinde ?ç Anadolu karasal iklim özelikleri etkili olmaktadır. Çalısma alanında etkili olan bu karasal iklimde yaz aylarında sıcaklığın artması, yağısın az olması ve asırı buharlasmadan dolayı kuraklık yasanmakta bu kuraklık tarımsal faaliyetleri büyük oranda etkilemektedir. ?nceleme alanı ve çevresi yarı kurak bir saha olduğundan bu alandaki yerlesim birimleri ve ekonomik faaliyetler açısından yeraltı suları önemli bir yere sahiptir. Emirdağ Havzası ve çevresinde sürekli akısa sahip akarsu sayısı fazla değildir. Havzadaki en önemli akarsu Emirdağ Çayıdır. Bu akarsu havza içerisindeki derelerin sularını toplayarak Sakarya Nehrine ulastırır. Arastırma alanında en yaygın toprak tiplerini; kahverengi, kahverengi orman ve kireçsiz kahverengi topraklar olusturur. Yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu alanlarda ise hidromorfik alüvyal topraklar bulunmaktadır. ?nceleme alanında mese ve ardıç ormanları da yer almaktadır. Emirdağ Havzası ve çevresinin bitki örtüsünü antropojen karakterli stepler olusturmaktadır. Emirdağ ilçesi günümüzde batı ve iç kısımları, kuzeyi ve güneyi bağlayan önemli karayolları üzerinde yeraldığı gibi geçmiste de önemli karayolları üzerinde yer alıyordu. Özellikle Hitit, Lidya, Frigya ve Roma medeniyetleri döneminde oldukça önemli olan ?Kral yolu? ilçe sınırları içerisinden geçiyordu. ?nceleme alanında geçmisten günümüze kalan harabeler ve mezarlıklar sahadaki yerlesmeler hakkında bilgi vermektedir. Bu kalıntılardan en önemlisi Amorium'dur. Emirdağ ilçesi merkez bucak dâhil olmak üzere 3 bucaklı bir ilçe olup merkez, Davulga ve Ümraniye bucaklarına bağlı 6 belediye örgütlü yerlesme ve 70 köy yerlesmesinden olusmaktadır. Emirdağ ilçesinin toplam nüfusu 2000 yılı sonuçlarına göre 47.396 olup, ilçe merkezi olan Emirdağ Sehrinin 20.508, ilçe merkezine bağlı kasaba ve köylerin ise 26.888 nüfusu vardır. Nüfusun %43,2'si sehirde, %56,8'i ise kırsal kesimlerde yasamaktadır. Yörenin fiziki coğrafya özellikleri insanların doğal ortamlardan faydalanma imkânlarını belirlemis, Emirdağ havzasında iklimin karasal bir karakter göstermesi hayat sartlarını olumsuz bir yönde etkilemis, ekonomik faaliyet açısından bölgede tarım ve hayvancılık ön plana çıkmıstır. ?nceleme alanında susuzluk, yeraltı ve yerüstü su kalitesinin düsük olusu, siddetli karasallık, erozyon, yanlıs yerlesim alanı seçimi ve arazi kullanımı gibi olaylar sahanın doğal ortam özelliklerinden kaynaklanan baslıca problemleri olusturmaktadır