Endotoksemide tedavi araştırmaları: Marbofloksasin, fluniksin meglumin, pentoksifilin ve metotreksat etkinliğinin karşılaştırılması

Endotoksemi, çiftlik hayvanlarında yüksek morbidite ve mortalite ile seyreden, ciddi ekonomik kayıplara yol açan önemli bir klinik tablodur. Rutin tedavide sıvı-elektrolit desteği, antimikrobiyal ve antiinflamatuvar ajanların birlikte kullanımının başarıyı artırdığı belirtilmiş olmasına rağmen, hâlâ standart bir tedavi protokolü bulunmamaktadır. Bu araştırmada, koyunlarda LPS ile oluşturulan endotoksemi modelinde, sıvı-elektrolit ve marbofloksasin tedavisine ek olarak fluniksin meglumin (FM), pentoksifilin (PTX) ve metotreksatın (METO) tedavi etkinliğine etkileri değerlendirildi. Aynı zamanda, farklı tedavi protokollerine bağlı hematolojik, biyokimyasal, akut faz, oksidatif stres ve kan gazı parametrelerindeki değişimler araştırıldı, marbofloksasinin farmakokinetik (PK) ve farmakodinamik (PD) parametreleri ölçülerek kombinasyonların etkisi karşılaştırıldı. Çalışmada 2-4 yaş aralığında Romanov ırkı 30 baş koyun beş eşit gruba (n=6) ayrıldı: endotoksemi kontrol, marbofloksasin, fluniksin, pentoksifilin ve metotreksat grupları. Tüm gruplara 20 µg/kg dozda LPS damar içi infüzyon şekilde uygulandı, ardından marbofloksasin (10 mg/kg), FM (2,2 mg/kg), PTX (40 mg/kg), METO (5 mg/kg) ile 20 mL/kg dozunda sıvı-elektrolit tedavi damar içi yolla yapıldı. Tedavi şeçeneklerinin etkinliğinin değerlendirilmesi için klinik semptomlar, hematolojik, biyokimyasal, oksidatif stres, akut faz proteinleri, sitokinler ve kan gazı parametreleri ayrıntılı olarak değerlendirildi. Farklı tedavi şeçeneklerin marbofloksasinin farmakokinetiği üzerine oluşturduğu değişimler HPLC ile analiz edildi. Sonuçlar, FM ve PTX uygulamaları ile total antioksidan kapasitenin anlamlı derecede arttığını ve proinflamatuvar belirteçlerin azaldığını görüldü. METO ise erken inflamatuvar yanıtı baskılamış, ancak antioksidan sistem üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceği saptandı. Buna ek olarak bu ajanların marbofloksasinin PK ve PK/PD ilişkileri üzerinde anlamlı değişikliklere neden olduğu tespit edildi. Marbofloksasinin yüksek oranda plazma proteinlerine bağlandığı, serbest ilaç fraksiyonunun düşük olduğu ve bu nedenle etkinliğin eğri altında kalan alan/minimum inhibitör konsantrasyon (EAA/MİK) ve Maksimum konsatrasyon/minimum inhibitör konsantrasyon (Cdoruk/MİK) oranlarına göre değerlendirilmesi kullanılmaktadır. Monte Carlo simülasyonlarına göre, MARBO grubu 0,125 µg/mL MİK'e kadar etkili bulunurken, FM, PTX ve METO gruplarında etkinlik 0,0625 µg/mL MİK'e etkili bulundu. Bu durum, 10 mg/kg dozun her durumda yeterli olmayabileceğini ve dozun artırılması gerekebilir. Ancak elde edilen bulguların klinik geçerliliği ve güvenilirliği için daha büyük popülasyonlarla yapılacak klinik araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.