Endüstriyel pazarlarda alıcı-tedarikçi ilişki değerinde belirleyici olan faktörlerin incelenmesi

Bu tez çalışmasının amacı, alıcı-tedarikçi ilişkilerinde önemli olan rasyonel ve duygusal faktörleri, özellikle alıcı bakış açısından önem derecesini, tatmin, bağlılık ve uzun dönemli ilişki yönelimi gibi davranışların ya da eğilimlerin gelişimindeki rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yaklaşımı esas alınarak, İstanbul ilinden kolayda örnekleme yöntemine göre toplam 530 kişiden bir anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Toplanan veriler, betimsel istatistikler, faktör analizi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson Korelasyon analizinden ve Standart Çoklu Regresyon analizinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, alıcı – satıcı arasındaki ilişki değerine yönelik katılımcıların olumlu algılara sahip olduklarını ortaya koymuştur. Ayrıca ilişki değerinin alt boyutları ile tatmin duygusu, bağlılık duygusu ve ilişki eğilimi arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. İlişki değeri alt boyutlarından sosyal bağların, marka portföyü ve itibarının, güvenin, iletişim uygunluğu ve kapasitesinin, yenilikçilik-adaptasyon ve esnekliğin tatmin düzeyinde; iletişim uygunluğu ve kapasitesinin, marka portföyü ve itibarının, tedarikçi geçmişi ve şöhretinin ve yapısal bağların bağlılık düzeyinde; marka portföyü ve itibarının, güvenin ve tedarikçi geçmişi ve şöhretinin ise ilişki eğilimi düzeyinde belirleyici olduğu da belirlenmiştir. Son olarak ilişki değerinin alt boyutlarından bazılarının demografik özelliklerden cinsiyet, yaş, eğitim durumu, aylık gelir, statü ve sektördeki çalışma süresine göre ve işletme özelliklerinden işletmenin faaliyet süresine, işletmede çalışan kişi sayısına, işletmenin yıllık cirosuna, işletmenin en fazla çalıştığı tedarikçi ile çalışma süresine ve işletmenin en fazla çalıştığı tedarikçi ile aylık görüşme süresine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçların uygulamacılara önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.