Exploring the meaning in platform-based design work from the perspective of industrial designers

Son on yılda iş dünyası dijital dönüşümü yaşıyor. Dijital süreçleri ve araçları iş modellerine entegre eden dijital dönüşüm, geleneksel iş yapılarında, hiyerarşide, ilişkilerde ve çalışma alanında değişime yol açıyor. Geleneksel çalışma tarzındaki bu değişim sayesinde bugün bir iş için, açık bir çağrı yoluyla, coğrafi olarak dağılmış insan kitlelerinden destek almak mümkündür. Bu, şirketlerin ve bireylerin artık sınırsız büyüklükte bir insan grubuna erişebildiği ve belli bir ödeme karşılığında Web'deki çevrimiçi platformları kullanarak onlarla belirli problemlerini çözebilecekleri anlamına gelmektedir. Bu yeni çalışma modeli, müşterilerin ve hizmet sunucularının internet üzerinden buluştukları platform aracılığıyla çalışma biçimi olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırma, son yıllarda dijital bir çalışma formu olarak çevrim içi platformlarda iş yapmayı giderek daha fazla tercih eden endüstriyel tasarımcılara odaklanmaktadır. Kitle çalışmasının ve çevrim içi platformların artan önemine ve endüstriyel tasarımcıların bu iş modeline hızla dahil olmasına karşın, konu hakkında bilinenler kısıtlıdır. Bu tez literatürdeki bu eksikliğin üzerine eğilerek, tasarımcıların kitle çalışmasındaki deneyimlerini incelemekte, ve bu çalışma biçiminde nerede ve nasıl anlam bulduklarını anlamayı amaçlamaktadır. Türkiye bağlamında yürütülen tezin alan çalışması 22 Türk endüstriyel tasarımcı ile yapılan bireysel görüşmelerden oluşmaktadır. Görüşmelerin analizi, öz-belirleme teorisi tarafından önerilen (1) özerklik, (2) yeterlilik ve (3) ilintililik ihtiyaçları ile ilgili olarak, çevrim içi kitle çalışması platformlarında tasarımcılar için işin anlamlılığını tartışmaktadır. Mülakat bulgularına dayanarak iki ana sonuç çıkarılmıştır. İlk olarak, kitlesel çalışma platformlarında tasarım projeleri yapmanın, özerklik, yeterlilik ve ilintili olma ihtiyaçlarını farklı düzeylerde karşıladığı görülmektedir. Platformlar tasarımcıların özerklik ve yeterlilik ihtiyaçlarını karşılar ve tasarımcılara olumlu deneyimler sağlarken, ilişkiler söz konusu olduğunda durumun değiştiği ve karmaşıklaştığı görülmektedir. İkinci olarak, endüstriyel tasarımcıların bakış açısından kitlesel platformlarda tasarım yapmak, bir organizasyonda kurum içi tasarımcı olarak çalışmaya oldukça benzemektedir. Tasarımcıların kurum içi çalışmalarda diğer aktörlerle ilişkilerine ilişkin deneyimleri burada, tasarım kitle çalışmasında yeniden üretilmektedir.