Two essays on the link between inflation uncertainty and interest rates and effect of foreign income on economic performance of a small-open economy

ÖZETENFLASYON BEL RS ZL LE FA Z ORANLARI ARASINDAK L KHAKKINDA K ÇALI MA VE DI ÜLKELER N GEL RLER N N KÜÇÜK VEAÇIK ÜLKE EKONOM S ÜZER NE ETK LERKılınç, ZübeyirYüksek Lisans, ktisat BölümüTez Danı manı: Yrd. Doç. Dr. Ümit ÖzlaleHaziran, 2005Bu çalı ma, enflasyon belirsizli i ile faiz oranları arasındaki ili ki üzerineyazılmı iki bölümle birlikte yabancı ülkelerin gelir düzeylerindeki de i melerinküçük ve açık bir ülke ekonomisi de i kenleri üzerindeki etkilerini inceleyen birbölümü içermektedir. Ekonomi literatüründe faiz oranları ile enflasyon belirsizli iarasındaki ili kinin yönü hakkında kesin bir sonuç bulunmamaktadır. Bu çalı manınikinci bölümünde, bu belirsizli in sebebinin enflasyon belirsizli inin çe itlikaynaklardan gelmesi nedeniyle gerçekle ti i baz alınmı ve farklı enflasyonbelirsizliklerinin faiz oranları üzerindeki etkileri ara tırılmı tır. Üç tip enflasyonbelirsizli i tanımlanmı tır: Öngörülemeyen enflasyon belirsizli i, yapısal enflasyonbelirsizli i ve uzun vade enflasyon belirsizli i. Bu belirsizlikler, zamana ba lıde i ken parametrelere GARCH spesifikasyonu uygulanarak türetilmi lerdir. Sonuçolarak da öngörülemeyen enflasyon belirsizli i ile faiz oranlarını arasında pozitif,yapısal enflasyon belirsizli i ile faiz oranları arasında negatif bir ili ki oldu ugösterilmi tir. Ayrıca bu iki belirsizli in özellikle enflasyon hedeflemesi yapılandönemde kısa dönem faiz oranlarını büyük oranda açıkladı ı tespit edilmi tir.Ancak, bu dönem içerisinde öngörülemeyen enflasyon belirsizli i, faiz oranlarınınegatif yönde etkilerken, yapısal enflasyon belirsizli inin pozitif yönde etkiledi isonucuna varılmı tır. Bu sonuç da enflasyon hedeflemesinin genel karakterineuygundur. Son olarak da uzun vade enflasyon belirsizli inin faiz oranları üzerindekietkisi konusunda kesin bir sonuca varılamamı tır. Çalı manın üçüncü bölümündeise, ikinci bölümde kullanılan metodoloji sonucu türetilen üç tip enflasyonbelirsizli inin faiz aralı ı üzerine etkileri incelenmi tir. Sonuç olarak ise yapısal veuzun vade enflasyon belirsizliklerinin faiz aralı ını artırdı ı bulunup,öngörülemeyen enflasyon belirsizli inin etkileri hakkında ise kesin bir sonucavarılamamı tır. Bu çalı manın son bölümünde ise dı ülkelerin gelir düzeylerindekide i melerin küçük ve açık bir ülkenin ekonomi parametrelerini nasıl etkiledi iara tırılmı tır. Bunu yaparken, yerel ülkenin öngörülemeyen cevap fonksiyonlarıve bu fonksiyonların güven aralıkları hesaplanmı tır. Yerel ülke olarak Türkiyeseçilmi Almanya, Amerika gelir endeksleri ile Geli mi Ülkeler gelir endeksi isedı ülke ekonomi gelirine yakla ım olarak kullanılmı tır. Yapılan hesaplamalarsonucunda ise dı ülkeye verilen pozitif bir okun yerel ülke ekonomisini pozitifyönde etkiledi i, bu ülkedeki enflasyon oranını artırdı ını ve döviz fiyatlarınıartırdı ı bulunmu tur.Anahtar Kelimeler: Faiz Oranları, Enflasyon Belirsizli i, GARCH, KalmanFiltre, Uluslararası Geçi , Küçük-Açık Ekonomi, YapısalVAR