Ergenlerde öz-denetim becerileri algılanan ebeveyn tutumu ve sosyal dışlanma arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Amaç: Ergenlerde öz-denetim becerileri, algılanan ebeveyn tutumu ve sosyal dışlanma arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Materyal ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma Mayıs 2024 – Haziran 2025 tarihleri arasında, Ağrı il Merkezine bağlı 3 lisede yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini; Ağrı il Merkezinde bulunan 24 lisenin öğrencileri oluşturmuştur ve basit rastgele örnekleme yöntemi ile 3 liseden seçilen 430 lise öğrencisi de araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma 400 öğrenci ile tamamlanmıştır. Araştırma verileri; Kişisel Bilgi Formu, Anne-Baba Tutum Ölçeği, Ergenlerin Öz-Denetim Becerileri Ölçeği ve Ergenler için Ostrasızm ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programında tanımlayıcı analizler, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans (ANOVA), grup varyanslarının homojen olmadığı durumlarda Welch ANOVA ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Analizlerde p<0.05 (%95 güven aralığı) anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Bulgular: Araştırmada ergenlerin Anne-Baba Tutum Ölçeği'nin ''Kabul/ilgi'' alt boyut puan ortalaması 17.10±4.11, ''Psikolojik özerklik'' alt boyut puan ortalaması 19.93±4.19, ''Denetleme'' alt boyut puan ortalaması 25.52±5.20, öz-denetim becerileri ölçeğinin ''özdenetim başarısı'' alt boyut puan ortalaması 48.48±8.59, ''özdenetim başarısızlığı'' alt boyut puan ortalaması 32.48±6.62 Ostrasızm Ölçeğinin ''önemsenmeme'' alt boyut puan ortalaması 8.65±4.12, ''dışlanma'' alt boyut puan ortalaması 20.37±5.78 ve ölçek toplam puan ortalaması 29.03±5.31 olarak saptanmıştır. Sonuç: Ergenlerin algıladıkları anne- baba tutumlarında ''kabul/ilgi'' artıkça öz-denetim başarısı azalmakta ve sosyal dışlanma artmaktadır. Ergenlerin algıladıkları anne-baba tutumlarında ''psikolojik özerklik'' arttıkça öz-denetim başarısı artmaktadır. Ergenlerin öz denetim başarısı arttıkça sosyal dışlanmaları azalmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Tutumları, Ergen, Öz-Denetim, Sosyal Dışlanma.