Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın şiirlerinde maddi kültür ve sosyal hayat unsurları

Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın eserleri üzerinde birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen şiirlerindeki maddi kültür ve sosyal hayat unsurları hakkında tespit edebildiğimiz kadarıyla müstakil bir çalışma yapılmamıştır. Bundan dolayı bu çalışmamızda İbrahim Hakkı'nın şiirlerindeki maddi kültür ve sosyal hayat unsurları tespit etme gayreti içinde olacağız. Bu çalışma, Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın şiirlerindeki maddi kültür ve sosyal hayat unsurlarının tespit edilmesine yönelik yapılan bir çalışmadır. Yaptığımız bu çalışma kapsam itibariyle Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın şu ana kadar neşredilen tüm Türkçe şiirlerini içine almaktadır. Bu çalışma Osmanlı medeniyetinin maddi kültür öğelerinin tasnif ve tarifi ile o dönemin sosyal hayat unsurlarının, 18. asırda taşrada yetişen ve yaşayan bir âlim şairin şiirleri vasıtasıyla anlaşılması adına önemli tespitlere ulaşma imkânı sağlayacaktır. Çalışmamız, "giriş" ve sonuç hariç "üç bölümden" oluşmaktadır. Giriş bölümünde, neden böyle bir çalışma sahasına yöneldiğimiz, çalışmanın usul, yöntem ve sınırları ile ilgili bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın hayatı ve sanatı ile ilgili bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde, Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın şiirlerinde maddi kültür konusu ile ilgili elde edilen bilgi ve bulgular verilmiştir. Üçüncü bölümde Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın şiirlerinde sosyal hayat unsurları konusu ile ilgili elde edilen bilgi ve bulgular verilmiştir. Elinizde bulunan bu çalışmada kaynak eser olarak Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından 2013 yılında basılan, M. Kayahan ÖZGÜL'ün hazırlamış olduğu, aynı zamanda şu ana kadar neşredilen Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın tüm şiirlerinin toplandığı Erzurumlu İbrahim Hakkı Divanı adlı eseri kullanılmıştır. Madde örneklerinde verilen beyitlerde bu basımdaki imlaya sadık kalınmıştır.