Eskil ovasındaki yeraltı su kaynaklarının hidrojeokimyasal özellikleri

Bu çalışmada Eskil (Aksaray) ovasındaki yeraltı su kaynaklarının hidrojeolojik ve hidrokimyasal özellikleri araştırılmıştır. Çalışma alanı Tuz Gölü'nün güneyinde yer alır. Araştırma kapsamında bölgenin jeolojik, tektonik ve stratigrafik özellikleri de incelenmiştir. Çalışma alanının temelinde Orta Anadolu Kristalen Kompleksi kaya birimi yer almaktadır. Çalışma alanındaki akiferleri oluşturan en önemli birimler Paleozoyik yaşlı Orta Anadolu Metamorfitlerine ait mermerlerdir. Bu birim içerisinde düşey yönde gelişen faylı, kırıklı ve karstik-boşluklu kesimler hidrojeolojik açıdan yüksek bir geçirimlilik yaratmıştır. Üst Kretase dönemine ait Orta Anadolu Granitoyidleri geçirimsiz olmasına rağmen alterasyon nedeniyle kırılganlaşmıştır. Bu birimler faylı ve kırıklı üst kuşaklarda geçirimli olup bölgede zayıf akifer sistemleri oluşturmaktadır. Kuvaterner yaşlı konglomera ve kumtaşı tabakaları geçirgen özelliğe sahiptir. Yeraltı sularının hidrojeokimyasal özelliklerini araştırmak için Ekim 2015 ve Nisan 2023 dönemlerinde 15 farklı su kuyusundan örnekleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. İnceleme alanında yeraltı sularının fiziksel ve kimyasal parametre değerleri sırasıyla pH 6,8 – 8,18, elektriksel iletkenlik (EC) 717.92 – 1831 µS/cm, toplam çözünmüş katı madde (TÇKM) 604 – 1553,8 mg/L arasında değişim gösterir. Yeraltı suları Na-Cl, Na-HCO3, Ca-HCO3, Mg-HCO3 ve Ca-Cl tip fasiyes özelliğine sahiptir. Analiz sonuçları, Tuz Gölü'nden uzaklığa bağlı olarak yeraltı suyunun su tipinin NaCl'den NaHCO3 ve CaHCO3 fasiyesine doğru değiştiğini göstermiştir. NaCl ve CaHCO3 tip fasiyes özelliği gösteren suların farklı oranlarda karışmaları sonucu bölgede farklı tipte su fasiyesleri gelişmiştir. İnceleme alanındaki tarımsal faaliyetler kirlilik ve su kullanımı açısından denetim altında tutulmalıdır.