Bir model sistem olarak indüklenmiş pluripotent kök hücre kaynaklı beyaz yağ doku sferoid kültürünün eldesi

Adipoz doku, memelilerde bulunan sinir ağı ile çevrilmiş bağ dokulardan birisi olup enerji depolamadaki rolü ile bilinir. Enerji depolamanın yanında, adipoz doku bağışıklık savunması, hormon salgılanması, mekanik destek sağlanması ve termogenez gibi görevlerde de yer almaktadır. Karmaşık yapısı göz önünde bulundurulduğunda, dokunun in vitro modellenmesi, adipogenez ve adipoz doku ile ilişkili hastalıkların mekanizmalarının anlaşılmasında önemli rol oynamaktadır. Bu tezde, bir model sistem olarak indüklenmiş pluripotent kök hücre (iPSC) kaynaklı nöromezodermal progenitörler kullanılarak beyaz yağ doku (WAT) sferoid kültürü başarıyla oluşturulmuştur. iPSC ve iPSC kökenli NMP' ler moleküler özelliklerine göre karakterize edildikten sonra grubumuz tarafından geliştirilen uygun farklılaşma protokolü uygulanarak WAT sferoid kültürü elde edilmiştir. Olgun WAT sferoidleri, morfolojik yapıları, histolojik özellikleri, lipid birikim kapasiteleri, protein ifadesi, hücresel canlılık, lipid içeriği, gen ifadesi ve ultrayapısal özellikleri bakımından detaylı bir şekilde karakterize edilmiştir. Bunula beraber, olgun WAT sferoidlerinin koşullandırılmış besiyeri (CM) de transmisyon elektron mikroskobu ve trigliserit içeriği kullanılarak karaterize edilmiştir. Sonuçlara göre, CM içerisinde ekstraselüler vezikül benzeri yapılar bulunmaktadır ve CM yüksek seviyede trigliserit içermektedir. WAT Sferoid CM' nin fonksiyonel etkilerini değerlendirmek içinde β-TC-6 ve ASC52-telo hücreleri CM ile muamele edilmiştir. Verilere göre CM takviyesi β-TC-6 hücrelerinin insulin salgısını arttırırken ASC52-telo hücrelerinin adipogenez sürecine kayda değer bir değişikliğe sebep olmamıştır. Son olarak sferoidler lipolizi indükleyen olan lityum klorür (LiCl) ile muamele edilmiştir fakat dikkate değer bir sonuç elde edilememiştir. Sonuç olarak bu çalışma ilk kez iPSC türevli WAT sferoidlerinin başarıyla üretildiğini göstermekte ve hem sferoidlerin hem de onların salgıladığı moleküllerin detaylı karakterizasyonunu sunarak adipöz doku araştırmaları için önemli bilgiler sağlamaktadır.