Etkin bir mali yönetim aracı olarak kamuda hesap verme sorumluluğu ve kültür ilişkisi: Türkiye açısından bir analiz

1980'li yılların sonlarından itibaren hızlı bir şekilde gelişmeye başlayan iyi yönetişim anlayışıyla birlikte rekabet edebilirlik, etkinlik, verimlilik, katılımcılık, saydamlık ve hesap verebilirlik gibi kavramlar kamu sektöründe de önem kazanmaya başlamıştır. İyi yönetişimin ilkeleri arasında sayılan hesap verebilirlik kavramı oldukça geniş ve karmaşık bir yapıda olmakla beraber toplumdan topluma ve kültürden kültüre farklılıklar göstermektedir. Araştırmanın amacı hesap verebilirlik kavramının boyutları ve kültür kavramı çerçevesinde Türkiye'de hesap verebilirlikle ilgili mekanizmaların yürütücüsü olan kurumlarda mevcut hesap verebilirlik algısının ölçülmesidir. Araştırmada hesap verebilirlik ölçeği ve kültür ölçeği olmak üzere iki ana ölçme aracı ve bu ölçeklerin alt ölçekleri kullanılmıştır. Çalışma Türkiye'de hesap verebilirlik mekanizmasının düzenlenmesinden sorumlu olan Maliye Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı ve Sayıştay'daki üst düzey yöneticiler ile uzman ve uzman yardımcılarını hedeflemiştir. Yapılan araştırma çerçevesinde sorumluluk, saydamlık, kontrol edilebilirlik, yükümlülük ve cevap verebilirlik mekanizmalarının hesap verebilirliği pozitif yönde etkilediği, kurumsal kültür yapısının ise hesap verebilirlik üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Etkin bir hesap verebilirlik mekanizması için hesap verebilirlik boyutlarının kamu kurumlarında güçlü bir temele oturtulması gerektiği ve kültürün hesap verebilirlik üzerindeki negatif etkilerinin bertaraf edilmesi için gerekli önlemlerin alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kamu Mali Yönetimi, Mali Yönetim, Hesap Verebilirlik, Kültür