Akışkan viskoz ve viskoelastik sönümleyiciler ile güçlendirilmiş mevcut endüstriyel binanın puls etkisine sahip olan ve olmayan deprem yer hareketleri altında değerlendirilmesi

Bu çalışmada Malatya Yeşilyurt'ta bulunan mevcut bir endüstriyel binanın performans iyileştirmesi için pasif kontrol cihazları güçlendirme metodolojisi olarak benimsenmiştir. Metodolojinin etkinliği, sonlu eleman programı SAP2000 kullanılarak analitik model aracılığıyla araştırılmıştır. Yapı 1989 yılında inşa edilmiş olup yapının statik raporuna ulaşılamamaktadır. Bu nedenle zemin sınıfının yanı sıra gerekli boyut uzunlukları ve malzeme özelliklerinin belirlenmesi için saha araştırmaları yapılmıştır. Şiddetli deprem ve yangına maruz kalan yapı, can güvenliği riski taşıdığından şu anda kullanım dışıdır. Çelik mantolama ve perde duvarların kullanıldığı önceki güçlendirme çalışmaları istenen performans düzeyine ulaşamamıştır. Bu nedenle, yapıyı istenilen performans seviyesine getirmek için yeni bir araç olarak akışkan viskoz ve viskoelastik sönümleyiciler yeni güçlendirme metodu olarak seçilmiştir. İlk olarak yapının performans düzeyi doğrusal olmayan statik analiz yöntemi ile TBDY 2018'e göre belirlenmiş ve yeni bir güçlendirme metodolojisinin gerekliliği ortaya konulmuştur. Daha sonra yapının sonlu eleman modeli, pasif kontrol cihazları uygun şekilde eklenerek güncellenmiştir. Kesitler üzerindeki plastik şekil değiştirme taleplerinin elde edilmesinde zaman tanım alanında doğrusal olmayan hesap yöntemi kullanılmıştır. Yapı, Doğu Anadolu Fayı'na çok yakındır ve bu nedenle, yapının davranışı üzerinde hız pulsu etkisi de gözetilmiştir. Bu amaç doğrultusunda TBDY 2018'e uygun 5 puls etkisine sahip deprem ve 5 puls etkisine sahip olmayan deprem kaydı olmak üzere 10 farklı deprem kaydı seçilmiş ve çıplak çerçeve, akışkan viskoz sönümleyici çerçeve ve viskoelastik çerçeve için ayrı ayrı zaman tanım alanında lineer olmayan hesap yöntemi kullanılarak analizler gerçekleştirilmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir.