Türk CMT ailelerinde ekzom dizileme verilerinin değerlendirilmesi ve GDAP1, GJB1, MPZ, NDRG1 VE PMP22 genlerinde mutasyon taraması

Kalıtımsal periferal sinir hastalığı olan Charcot-Marie-Tooth (CMT), gerek lokus çeşitliliği gerekse görülme sıklığının az olmasından dolayı ekzom dizileme analizi için oldukça uygun bir adaydır. Protein kodlayan bölgeler (ekzom), insan genomunun sadece %1?ini oluştursa da, fonksiyonel varyasyonların %85?i bu bölgelerde bulunur. DNA dizileme tekniklerindeki yeni gelişmeler, tüm genom dizilemesiyle karşılaştırıldığında ekzom dizilemeyi, hastalığa sebep olan varyasyonları bulmada tercih edilen bir yöntem kılmıştır. Bu çalışmanın ilk kısmında, on yedi Türk CMT hastasına ekzom dizileme uygulandı ve elde edilen veriler değerlendirildi. Üç ailede iki yeni MFN2 varyasyonu ile bir yeni GJB1 kırpılma varyantının kalıtıldığı doğrulandı. Ayrıca, DNM2, LRSAM, FGD4 ve KIF1B genlerinde yeni varyasyonlar saptandı. Ancak bu varyasyonların diğer aile bireylerinde ve sağlıklı kontrollerde doğrulanması gerekmektedir. Farklı iki ailede AARS ve DNM2 genlerinde daha önceden tanımlanmış mutasyonların hastalığa neden olduğu bulundu. Geniş CMT hasta gruplarında çalışılarak doğrulanması gerekli olan ve hastalığa sebep olabilecek muhtemel yeni genler belirlendi. Ekzom verileri arasında tüm incelenen hastalarda CMT genlerinde yedi ortak varyasyon ortaya çıkarıldı. Bunların altısının önceden rapor edilen polimorfizler olduğu belirlenirken birinin toplumumuzda sıklıkla görülen yeni bir varyasyon olabileceği öne sürüldü. Çalışmanın ikinci kısmında, sekiz CMT hastasında GDAP1, GJB1, MPZ, NDRG1 ve PMP22 genlerinde mutasyon taraması gerçekleştirildi. Bir hastada PMP22 geninde yeni bir varyasyon görüldü. Diğer bir hastada GDAP1 geninde daha önce rapor edilen üç polimorfizm bulundu. Romen kökenli iki kardeşte ise atasal p.R148X NDRG1 mutasyonu saptandı. Bu bulgular CMT gibi heterojen hastalıklarda ekzom dizilemesinin klinik olarak kullanılmasının önemini göstermektedir. Bu yöntemle hastalığa sebep olan varyasyonların saptanması, CMT genlerinin klinik bulgulara dayanılarak sırayla taramasına oranla daha kısa bir zamanda mümkün olabilmektedir.