E-atıklardaki değerli ve nadir toprak metallerinin geri kazanım potansiyelinin değerlendirilmesi

Son yıllarda atık elektrikli ve elektronik eşyalarda hızlı bir artış olduğu göz önüne alınacak olursa, bu atıkların uygun şekilde yönetilebilmesi ve aynı zamanda sağlığa ve çevreye verebileceği zararların önlenebilmesi açısından içerisindeki materyal kompozisyonunun araştırılması son derece önemlidir. Ayrıca, e-atıkların ekonomik olarak değerli metaller ihtiva ettiği ve bu metallerin büyük bir kısmının günümüz geri dönüşüm yöntemleri ile geri kazanılamadığı da bilinmektedir. Bu sebeple e-atıkların yapısındaki değerli metallerin tespit edilebilmesi ve miktarlarının belirlenmesi bu metallerin geri dönüşüm oranlarının arttırılabilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın asıl amacı elektronik atıklardan kıymetli metal ve nadir toprak elementlerinin geri kazanım potansiyellerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla ilk öncelikle çeşitli kaynaklardan elde edilen birbirinden farklı yirmi beş elektronik atık numunesinin metal karakterizasyonu yapılmıştır. Belirlenen temel, kıymetli ve nadir toprak metallerinin bu numuneler içerisindeki miktarları ICP-OES cihazı kullanılarak ölçülmüştür. Daha sonra ise sayıca diğerlerinden daha fazla olan cep telefonu devre kartlarının ve bilgisayar anakartlarının temel, kıymetli ve nadir toprak metalleri açısından geri dönüşüm potansiyelleri hesaplanmıştır. Bu çalışmadan elde edilen geri kazanım potansiyeli sonuçlarına göre, cep telefonu devre kartları için kıymetli metallerin geri kazanımı asıl geri dönüşüm hedefi olması gerekiyor iken bilgisayar anakartları için hem kıymetli metallerin hem de nadir toprak elementlerinin geri dönüşümüne odaklanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.