Evde bakım alan yatağa bağımlı hastaya bakım verenlerin öz yeterlilik düzeyi ile bakım yükü ilişkisi

Yatağa bağımlı hastaya bakım verenlerin öz yeterlilik düzeyi ile bakım yükü arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu çalışma Aralık 2023 – Şubat 2024 tarihleri arasında Adıyaman Gölbaşı Devlet Hastanesi Evde Bakım Birimi'ne başvuran 163 hasta ve bakım vereni ile yapılmıştır. Veri toplamada Tanıtıcı Bilgi Formu, Revize Edilmiş Bakıma Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeği ve Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, SPSS 22.0 programında anlamlılık değeri p<0.05 esas alınarak tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma ve yüzdelik değerler), parametrik testler (Bağımsız Gruplarda t Testi, Mann Whitney U Testi, Kolmogorov-Smirnow Testi, Shapiro Wilk Testi ve Kruskall Wallis Varyans Analizi), Pearson's Korelasyon ve Regresyon Analizi yapılarak elde edilmiştir. Çalışmaya katılan bakım verenlerin yaşları 30-63 arasında olup yaş ortalaması 49.80±5.96'dı. Bakım verenlerin tamamı (n = 163) kadın'dı. Çalışmaya katılan bakım verenlerin bakım verme yükü ölçeğinden elde ettiği ortalama puan 47.44±5.16 olup bu da bakım verme yükünün orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Bakım verenlerin kendine zaman öz yeterliliği, rahatsız edici hasta davranışlarına karşı yanıt öz yeterliliği, bakım hakkındaki üzücü düşüncelerin kontrolü öz yeterliliği ve toplam bakıma yönelik öz yeterlilik düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Bakım yükü ile kendine zaman öz yeterliliği arasında pozitif yönde ve çok düşük şiddette (r= .158; p<0.05), rahatsız edici hasta davranışlarına karşı yanıt öz yeterliliği arasında pozitif yönde ve düşük şiddette (r = .276, p<0.001), bakım hakkındaki üzücü düşüncelerin kontrol öz yeterliliği arasında negatif yönde ve düşük şiddette (r = -.206; p<0.05) ilişki saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yatağa bağımlı hasta; Bakım veren; Öz yeterlilik; Bakım yükü