Kredi skorlama için örnek-bağımlı maliyet-duyarlı gradyan artırma makineleri
Bu tez size mi ait?
Bu kayıt toplu arşivden geldi. Sizinse profilinize bağlayın.
Özet (TR)
Birçok makine öğrenmesi algoritması maliyet duyarsız kayıpları azaltmaya çalışsa da, birçok gerçek dünya uygulaması yanlış sınıflandırmanın sınıflara bağlı olarak farklı maliyetler oluşturduğu, maliyet-duyarlı yöntemlerin kullanılmasını gerektirir. Yanlış sınıflandırma maliyetlerine ek olarak, veri setleri içindeki örnekler aynı olmayan maliyetlere sahip olabilir, bu da örnek-bağımlı maliyet duyarlı öğrenme problemidir. Örneğin kredi skorlamada, yanlışlıkla reddedilen iyi bir müşteri ile onaylanan finansal durumu kötü olan bir müşterinin yaratacağı maliyetler farklıdır. Buna ek olarak, farklı miktarlarda kredilerin başvuranlara sağlanması, kredi skorlamayı örnek-bağımlı hale getirir. Diğer bir deyişle, 100M$'lık bir kredi ile 1M$'lık bir kredinin yaratacağı maliyetler eşit değildir. Bu problemi çözmek için, tezde örnek-bağımlı maliyet-duyarlı bir kayıp fonksiyonu öneriliyor. Önerilen kayıp fonksiyonu ile maliyet duyarlılık öğrenme sürecinde çözülüyor. Bu çözüme, Gradyan Artırma Makineleri'nin geleneksel kayıp fonksiyonunu, önerilen kayıp fonksiyonu ile değiştirerek ulaşıyoruz. Bu değişim ile Gradyan Artırma Makineleri'ni örnek-bağımlı maliyet-duyarlı hale getiriyoruz. Öerdiğimiz algoritmayı kredi miktarlarını içeren iki gerçek dünya veri setinde ve sentetik veri setlerinde deniyoruz. Algoritmayı, maliyet-duyarsız algoritmalarla, daha önce önerilen maliyet duyarlılığı öğrenme sürecinde halletmeye çalışan örnek-bağımlı maliyet-duyarlı sınıflandırma algoritmalarıyla, maliyet duyarsız algoritmaları maliyet-duyarlı hale getiren Thresholding isimli ön-işleme ve Oversampling isimli son-işleme yöntemleri ile karşılaştıyoruz. Sonuçlar gösteriyor ki, finansal tasarruf açısından yöntemimiz bu dört yöntemden daha iyi çalışıyor.
Yazar
İlker Kurtuluş
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
İlker Kurtuluş (Yüksek Lisans Tezi). Kredi skorlama için örnek-bağımlı maliyet-duyarlı gradyan artırma makineleri, 2022, Boğaziçi University.
Anahtar Kelimeler
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Boğaziçi University tezlerinden daha fazlası
- İş zekası uygulamalarında üretken yapay zekanın benimsenmesini etkileyen faktörlerin araştırılması(2025)
- Entanglement of labor and environment in an emerging nuclear power landscape: The Akkuyu NPP(2023)
- Darağacının ardında: Türkiye'de idam cezası, hukuk ve yasama performansı (1926-1990)(2025)
- Doğaya atfedilen değerler, doğayla bağ, çevre dostu davranış ve esenlik: İstanbul'daki kent parkları ziyaretçileri üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de bölgesel kalkınma ajanslarının çevre yönetişimindeki rolü üzerine bir değerlendirme: Trakya Bölgesi üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de süt üretiminin politik ekolojisi: Değişen pratikler, kırsal geçim kaynakları ve süt hayvanları(2025)
