Kredi skorlama için örnek-bağımlı maliyet-duyarlı gradyan artırma makineleri
Is this your thesis?
This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.
Abstract (TR)
Birçok makine öğrenmesi algoritması maliyet duyarsız kayıpları azaltmaya çalışsa da, birçok gerçek dünya uygulaması yanlış sınıflandırmanın sınıflara bağlı olarak farklı maliyetler oluşturduğu, maliyet-duyarlı yöntemlerin kullanılmasını gerektirir. Yanlış sınıflandırma maliyetlerine ek olarak, veri setleri içindeki örnekler aynı olmayan maliyetlere sahip olabilir, bu da örnek-bağımlı maliyet duyarlı öğrenme problemidir. Örneğin kredi skorlamada, yanlışlıkla reddedilen iyi bir müşteri ile onaylanan finansal durumu kötü olan bir müşterinin yaratacağı maliyetler farklıdır. Buna ek olarak, farklı miktarlarda kredilerin başvuranlara sağlanması, kredi skorlamayı örnek-bağımlı hale getirir. Diğer bir deyişle, 100M$'lık bir kredi ile 1M$'lık bir kredinin yaratacağı maliyetler eşit değildir. Bu problemi çözmek için, tezde örnek-bağımlı maliyet-duyarlı bir kayıp fonksiyonu öneriliyor. Önerilen kayıp fonksiyonu ile maliyet duyarlılık öğrenme sürecinde çözülüyor. Bu çözüme, Gradyan Artırma Makineleri'nin geleneksel kayıp fonksiyonunu, önerilen kayıp fonksiyonu ile değiştirerek ulaşıyoruz. Bu değişim ile Gradyan Artırma Makineleri'ni örnek-bağımlı maliyet-duyarlı hale getiriyoruz. Öerdiğimiz algoritmayı kredi miktarlarını içeren iki gerçek dünya veri setinde ve sentetik veri setlerinde deniyoruz. Algoritmayı, maliyet-duyarsız algoritmalarla, daha önce önerilen maliyet duyarlılığı öğrenme sürecinde halletmeye çalışan örnek-bağımlı maliyet-duyarlı sınıflandırma algoritmalarıyla, maliyet duyarsız algoritmaları maliyet-duyarlı hale getiren Thresholding isimli ön-işleme ve Oversampling isimli son-işleme yöntemleri ile karşılaştıyoruz. Sonuçlar gösteriyor ki, finansal tasarruf açısından yöntemimiz bu dört yöntemden daha iyi çalışıyor.
Author
İlker Kurtuluş
Institution
How to Cite
İlker Kurtuluş (Yüksek Lisans Tezi). Kredi skorlama için örnek-bağımlı maliyet-duyarlı gradyan artırma makineleri, 2022, Boğaziçi University.
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Boğaziçi University
- Investigating the factors affecting the acceptance of generative artificial intelligence in business intelligence applications(2025)
- Entanglement of labor and environment in an emerging nuclear power landscape: The Akkuyu NPP(2023)
- Behind the gallows: Capital punishment, law, and legislative performance in Turkey (1926-1990)(2025)
- Exploring the values for nature, nature connectedness, pro-environmental behaviour, and well-being: A case study on urban park visitors in Istanbul(2025)
- An assessment on the role of regional development agencies in environmental governance in Türkiye: A case study on Thrace Region(2025)
- Political ecology of milk production in Türkiye: Changing practices, rural livelihoods, and dairy animals(2025)