Farklı azot dozları ve uygulama dönemlerinin ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) verim ve verim öğelerine etkisi

Bu çalışma, 2020 yılında Kırşehir kuru koşullarında azot dozlarının (0, 3, 6, 9, 12 ve 15 kg/da N) ve uygulama dönemlerinin (%100 ekim dönemi, %50 ekim-%50 çapa dönemi, %100 çapa dönemi) yağlık ayçiçeğinde verim ve verim unsurlarına etkilerini tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüş ve çıkış süresi (gün), çiçeklenme süresi (gün), olgunlaşma süresi (gün), bitki boyu (cm), bitki gövde kalınlığı (mm), tabla çapı (cm), yaprak sayısı (adet/bitki), 1000 tane ağırlığı (g), tane iç-kabuk oranı (%), tane yağ oranı (%), tablada toplam, dolu, boş tane sayısı (adet/tabla), tablada dolu-boş tane oranı (%), bitkide tane verimi (g/tabla), tane verimi (kg/da), yağ verimi (kg/da) ve hasat indeksi (%) incelenmiştir. Denemeden elde edilen sonuçlara göre azot dozu ve uygulama dönemlerinin yaprak sayısı dışında incelenen tüm parametrelerde etkisi istatistiksel anlamda önemli bulunmuştur. Ayrıca çıkış süresi, bitki gövde kalınlığı, 1000 tane ağırlığı, tane yağ oranı, boş tane sayısı, tablada dolu-boş tane oranı, bitkide tane verimi, tane ve yağ verimi azot uygulama dönemleri × dozları interaksiyonundan istatistiksel anlamda etkilenmiştir. Azot doz artışı verim parametrelerinde olumlu etki sağlamasına rağmen en erken çıkış (19.33 gün), çiçeklenme (85.33 gün), olgunlaşma süresi (141.22 gün), en fazla tane iç-kabuk oranı (%73.00), en yüksek tane yağ oranı (%48.74) kontrol (0 kg/da N) uygulamasından elde edilmiştir. Azot uygulama dönemleri ve azot doz uygulamalarına göre en yüksek tane (256.42 kg/da) ve yağ verimi (122.84 kg/da) %50 ekim-%50 çapa döneminde 9 kg/da azot uygulamasından elde edilmiştir.