Farklı koşullarda dökülen kolonlarda vibrasyon ve kür koşullarının değişiminin beton dayanıma etkisi

Beton, betonarme taşıyıcı sistemleri oluşturan bir malzeme olup, proje sınıfına ve standartlara uygun üretilmesi, işlenmesi ve bakılması zorunludur. Betonun basınç ve çekme dayanımı gibi mekanik özellikleri, çeşitli parametrelere bağlıdır. Betonun sınıflandırılması standart basınç deneylerine göre yapılır. Beton için basınç dayanımı betonun kalite ölçütüdür. Bu çalışmada 4 adet farklı koşullarda dökülen kolonların vibrasyon ve kür koşullarının değişiminin, basınç dayanımına etkisi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında 40x40x250 cm ölçülerinde; vibrasyon ve kür uygulanmayan tek kademe döküm, şantiye koşullarında vibrasyon ve kür uygulanan iki kademe döküm ile üç kademe döküm, ayrıca standartlara uyularak vibrasyon ve kür uygulanan beş kademe döküm olmak üzere toplam 4 adet kolon dökülmüştür. Dökülen kolonlarda seviye değişiminin (alt-üst-orta) basınç dayanımına etkisi incelenmiştir. Kolonların alt, orta ve üst bölümlerinden 3 adet 40x40x25 cm ölçülerinde bloklar kesilmiş, her bloktan 4 adet olmak üzere, bir kolon için 12 adet, toplamda 4 kolon için 48 adet karot örneği alınmıştır. Bu karotlar üzerinde tahribatsız ve tahribatlı deneyler yapılmıştır. Deneylerden elde edilen sonuçlarda, vibrasyon ve kür uygulaması ile yerinde basınç dayanımının arttığı, ancak aşırı vibrasyona maruz kalan bölgede ayrışma sonucu bölgesel dayanımın düştüğü görülmüştür. Tüm kolonlarda en yüksek dayanım alt bölgede, en düşük dayanımın ise üst bölgede olduğu belirlenmiştir. Kolonların 28 günlük standart silindir dayanım değeri %100 kabul edilerek yerinde ortalama karot dayanımları karşılaştırılmıştır. Yerinde ortalama karot dayanımları % 65-85 aralığında çıkmış olup, 28 günlük standart silindir dayanıma göre %15-35 arasında dayanım kaybı gösterdiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Beton, kolon, vibrasyon koşulları, kür koşulları, ultrases, dayanım.