Farklı plastik olmayan siltlerin sismik sıvılaşma davranışı

Zemin sıvılaşması, geoteknik mühendisliğinde araştırılan son yıllarda bu konuyla ilgili yapılan araştırmaların arttığı, statik veya dinamik yükler sonucu gözlemlenen bir zemin davranışıdır. Toprak sıvılaşmasını etkileyen bir çok etken görülmektedir. İnce tane oranı(Fc), bağıl yoğunluk(Dr), boşluk oranı(e) gibi bir çok parametre zemin sıvılaşmasını etkileyebildiği görülmektedir. Bu tezde literatürde diğer çalışmalara göre az bulunan %100 plastik olmayan üç farklı siltin (TT-IZ-SI) kendi içlerindeki sıvılaşma dirençlerini sabit hacimde ve 100 kPa dikey gerilme(σv) altında konsolide edilerek enterasan bulgulara rastlanmıştır. Bu çalışmanın diğer bir önemli noktası ise yapılan deneylerin kuru numunelerle yapılmasıdır. Yapılan deneylerde dört farklı çevrimsel kayma gerilmesi oranı (CSR = 0.12, 0.14, 0.16, 0.18) uygulanmıştır. Kullanılan boşluk oranı değerlerini elde etmek için el (insan eli) ile çekiş yöntemi uygulanmıştır. Bu yöntemde, numunenin kaba aktarılkenki hızının boşluk oranına etkisi incelenmiştir. Deney sonuçlarından elde edilen veriler ile aynı siltler arasındaki ve farklı siltler arasındaki sıvılaşma direnci çevrim sayısı oranı ve boşluk oranı arasındaki ilişki karşılaştırılmıştır. Çevrim sayısı(NL)-sabit seçilen boşluk oranı(e)(e= 0.97, 1.01, 1.05) grafiklerinde bütün numuneler karşılaştırılmıştır ve bunun sonucunda grafiklerin çoğunda tutarlı bir şekilde, sıvılaşma direnci olarak en yüksekten en düşüğe olan sıralama; TT-IZ-SI olarak sıralanmıştır. Çevrimsel kayma gerilmesi oranı –çevrim sayısı grafiklerinde IZ ve SI siltlerin grafiklerinin çok benzer paralellikte çıktığı fakat SI siltin IZ silte göre, boşluk oranı değişiminden(Δe) daha çok etkilendiği gözlemlenmiştir. Bulunan CSR değerleri ile NL=15'deki döngüsel direnç oranı (CRR) değerleri bulunmuştur. CRR-e grafiğine göre, diğer grafiklerde de olduğu gibi sıvılaşma direnci sıralamasının değişmediği ancak 1.05 boşluk oranında TT ve IZ siltlerinin aralarındaki etkinin kaybolduğu görülmektedir. Genel olarak bütün grafikler, veriler ve sonuçlar incelenerek, aynı zamanda bu tezde en çok savunulan, numunelerin bütün özellikleri göz önüne alındığında, sıvılaşma direncinin bir özelliğe göre değerlendirilemeyeceği ve numunelerin sıvılaşma direncini en çok etkileyen faktörün şekil efekti olduğu yönündedir.