Effects of near-fault earthquakes on seısmıcally ısolated brıdges

Köprüler modern ulaşım sistemlerinin en kritik parçalarından birini oluşturmaktadır ve büyük depremlerden sonra işlevselliklerinin korunması gerekmektedir. Deprem yalıtımı yöntemi, köprülerin deprem risklerinin azaltılmasında olgun ve yenilikçi bir teknoloji olarak önerilmektedir. Bu çalışmada, köprü mühendisliği açısından deprem yalıtım teknolojisinde ortaya çıkan son gelişmeler incelenerek, faya yakın bölgelerde konumlanmış köprülerde deprem yalıtım birimlerinin kullanımının uygunluğunun değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Yük pulsu içeren ve içermeyen deprem kayıtlarından oluşan takımlar, PEER ve Avrupa Yer Hareketi Veri Bankalarından derlenmiştir. Bu kapsamda, çok açıklıklı iki betonarme köprü uyarlanıp, üç deprem yalıtıcısına özgü doğrusal olmayan davranış biçimleri dikkate alınıp incelenmiştir. Değerlendirme sırasında eğri yüzeyli sürtünme yalıtım birimlerine ve bu tip cihazların sonlu elemanlar programlarında modellenmesi için kabul edilen yaklaşımlara özel bir vurgu yapılmıştır. Birinci köprü örneğinden yararlanılarak geniş kapsamlı parametrik incelemeler yürütülmüştür. İkinci köprü örneği ise birinci yaklaşımdan farklı olarak, büyük ölçekli bir deneyin parçası olmasından dolayı Sözde Dinamik (SD) deney yöntemi için güvenilir analitik modeller oluşturulmasını hedeflemektedir. Yürütülen çalışma kapsamında, uygulanan deprem yalıtım sisteminin iki köprü modelinde yapısal eleman talep parametrelerinin düşürülmesinde etkin bir rol oynadığı sonucuna varılmıştır. SD deney protokolü dikkate alınarak gerçekleştirilen testlerde, büyük ölçekli köprü test numuneleri için geliştirilen analitik modelin güvenilirliği kanıtlanmıştır. Geniş kapsamlı parametrik araştırmalardan elde edilen sonuçlar, yük pulsu içeren yakın saha deprem kayıtları ile birlikte etkiyen düşey kayıt bileşenlerinin talep parametrelerinde önemli artışlara neden olması yanında yönetmeliklerde En Büyük Deprem için önerilen tasarım katsayının, en büyük değerinin aşılmasına neden olmuştur.