Fibromiyalji hastalarında çevrimiçi grup şema terapisinin yaşam kalitesi, duygu düzenleme, anksiyete, depresyon ve şema modları üzerindeki etkisi

Araştırma, çevrimiçi şema grup terapisinin şema mod, yaşam kalitesi, ağrı düzeyi, duygu düzenleme güçlüğü, depresyon ve anksiyete düzeyleri üzerinde etkisini incelemek amacıyla deneysel desene göre tasarlanmıştır. Araştırmaya FMS(fibromiyalji sendromu) tanısı olan ve hastalığa dair şikayetleri devam eden kişiler alınmıştır. Oturumlar Şema Grup Terapisi çerçevesi üzerine yarı yapılandırılmış olarak mod kavramı perspektifinden şema terapi eğitimi, mod farkındalık, mod yönetimi, yaşantısal mod çalışmaları eklenerek yürütülmüştür. Çalışma 20 oturum olarak haftada 2 gün olmak üzere 2 saatlik oturumlarla toplamda 10 haftalık süre ile devam etmiştir. Çevrimiçi grup oturumlarına ek eş zamanlı olarak her grup üyesi için iki haftada bir olacak şekilde 50 dakikalık 5 bireysel Şema Terapi seansı yapılmıştır. Araştırmada, gerçek denemeli modellerden "ön test/son test kontrol gruplu deneysel model" üzerinde çalışılmıştır. Verilerin toplanmasında veri ölçme aracı olarak Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ), Fibromiyalji Etki Sorgulama Skalası (FES) , Fibromiyalji Visual Anolog Scale (VAS), Şema Mod Ölçeği (ŞMÖ)Kısa Semptom Envanteri (KSE) (Depresyon ve anksiyete alt boyutu) kullanılmıştır. Ölçekler, deney grubundaki ve kontrol grubunda katılımcılara öntest ölçümü, sontest ölçümü ve 45 gün sonra izlem testi ölçümü olarak uygulanmıştır. Ölçekler çalışmaya katılan FMS hastalarına deney öncesi ve sonrasında verilmiş; ayrıca deney grubuna grup terapisi bitiminden 6 hafta (45 gün) tekrar uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler frekans, t testi ve tekrarlı ölçüm testleri ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçları; • Deney grubundaki ve kontrol grubundaki katılımcıların ilk ölçümlerinin (ön-test) puanlarının ortalamaları arasında mod ölçeğinde bulunan uyumlu teslimci mod alt faktörü haricinde anlamlı düzeyde bir farklılaşma yoktur. • Çalışmada deney grubuna katılanların şema mod, yaşam kalitesi, ağrı düzeyi, depresyon ve anksiyete düzeyleri öntest ve sontest puan ölçümleri arasında anlamlı bir farklılaşma varken, sontest ölçümlerinin öntest ölçümlerinden anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlenmiştir. • Kontrol grubunun şema mod, yaşam kalitesi, ağrı düzeyi, duygu düzenleme güçlüğü, depresyon ve anksiyete düzeyleri öntest/sontest ölçümlerinin puanlarının istatiksel olarak anlamlılık bulunmamıştır. • Deney grubunun şema mod, yaşam kalitesi, ağrı düzeyi, duygu düzenleme güçlüğü, depresyon ve anksiyete düzeyleri ölçümleri ile 45 gün sonrasında yapılan izlem ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlılık tespit edilmemiştir. Araştırmada elde edilen kazanımlar uygulama olmadığı 45 gün boyunca da devam ettiği belirlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda ulaşılan genel sonuç; şema grup terapisi programının FMS hastaları üzerinde uyum bozucu modların düzeyinin azalması uyumlu mod düzeyinin artması, depresyon ve anksiyete düzeyinin düşmesi, fibromiyaljiye bağlı olarak gelişen yaşam kalitesindeki düşüşün olumlu olarak değişmesi, hastaların ağrı düzeyinde azalmanın olduğu görülmüştür. Araştırmada sadece duygu düzenleme becerisinde ölçümlerde anlamlı bir değişim görülmemiştir. Araştırma kapsamında yapılan çalışmanın ölçülen farklı uyum bozucu alanları olumlu yönde etkilerken duygu düzenleme becerisini etkilememesi, ölçümün ölçülen ölçekle sınırlı olması ve deney grubundaki kişi sayısının kısıtlılığı gibi durumlardan etkilenebileceğini düşündürmüştür. Bu nedenle ileride yapılacak farklı çalışmalarla daha geniş örneklemler üzerinde şema grup terapisinin duygu düzenlemeye etkisi sınanmalıdır.