İyileştirme tekniklerinin karayolu dolgularının sismik performansına etkisinin arazi ve laboratuvar deneyleriyle değerlendirilmesi

Karayolları her şart altında hizmet vermesi beklenen temel yaşam hatlarından birisi olarak kabul edilmelerine rağmen, son yıllarda deprem etkisi altında en küçüğünden en büyük ölçeğine varacak şekilde hasar görmüşlerdir. Karayolu mühendisliğindeki güncel araştırmalar, geosentetik kullanımıyla deprem kaynaklı dinamik yüklerin başarıyla azaltılarak, deprem kaynaklı hasarların azaltılması için yeni bir yaklaşım olarak değerlendirilebileceğini önermektedir. Bu tezin amacı, karayolu dolgularının sismik performansını belirlemek ve iyileştirme tekniklerinin dinamik performans üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu bağlamda arazi koşullarında tam ölçekli sismik performans testleri Mobil Sismik Sarsıcı kullanılarak, ölçekli sismik performans testleri ise sarsma masası testleriyle gerçekleştirilmiştir. Arazi çalışmaları güçlendirilmemiş, geogridle güçlendirilmiş ve EPS geofoam karayolu dolgularının dinamik performans testlerinin Mobil Sismik Sarsıcı kullanılarak yapılmasını içermektedir. Arazi deneylerinden bir önceki aşamada ise yerel zemin koşulları ve arazinin dalga yayılım özelliklerinin belirlenmesi amacıyla detaylı jeofizik ve geoteknik testler gerçekleştirilmiştir. Sarsma masası deneyleri ise üç farklı modelin 1/10 ölçekli olarak dinamik performans testlerine tabii tutulmasını içermektedir. Deneysel sonuçlar, karayolu dolgularının ivme ve yer değiştirme tepkileri karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Tam ölçekli arazi deneylerinden elde edilen sonuçlarda, ölçülen ivmelerin geogrid donatılı ve EPS geofoam karayolu dolgusu modellerinde sırasıyla %68.8'e ve %80'e, yer değiştirmelerin ise sırasıyla %95.1'e and %99.3'e varan oranda azalmaktadır. Sarsma masası deneylerinden de benzer sonuçlar elde edilmiş olup, geogrid ile güçlendirme ve EPS geofoam kullanımının karayolu dolgularının yapısal stabilitesini ve dayanıklılığını önemli ölçüde artırabileceğini ortaya koymaktadır.