Finansal raporlama dönemi sonrası olayların sektör bazlı incelenmesi

Alkan, F. (2024). Finansal raporlama dönemi sonrası olayların sektör bazlı incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi. Finansal raporlamanın ardından ortaya çıkan olaylar finansal tablo kullanıcılarının gelecekteki kararlarına etki edebilecek potansiyele sahip olabilmektedir. Bu çalışmada temel amaç finansal raporlama sonrası olayların farklı sektörlerde yarattığı etkileri analiz ederek, her bir sektör için belirleyici özelliklerini ve olayların şirketlerin finansal tablolarında meydana getirdiği değişiklikleri değerlendirmektir. Ayrıca bu çalışma ile raporlama dönemi sonrasında ortaya çıkan olayların sektörel bazda farklılık gösterip göstermediğini ve bu olayların şirketler için önemlilik düzeyini analiz edip finansal tablo kullanıcılarına alacakları kararlarda sağlıklı ve güvenilir bir zemin oluşturmak adına fayda sağlamayı da amaçlamaktayız. Bu analiz çalışması hazırlanırken, BIST 100 reel sektör işletmelerinin 2018-2023 yılları bağımsız denetim raporları (www.kap.gov.tr) adresinden indirilerek bağımsız denetim raporları MaxQDA veri analiz programına yüklenmiştir. Veri analiz programı ile bağımsız denetim raporlarındaki dipnotlarından raporlama dönemi sonrası gerçekleşen olaylar bölümü özelliklerine göre ayrıştırılmış, sektörel bazda kodlanmıştır. Kodlama çalışması yapılırken, finansal raporlama üzerinde en fazla etkiyi gösteren sektörlerin "enerji, üretim, hizmet, otomotiv ve finans" olduğu tespit edilmiştir. Finansal raporlama üzerindeki etkisinin daha az olduğu tespit edilen sektörler ise kodlama yapılırken (inşaat, teknoloji, pazarlama gibi) "diğer" başlığı altında sınıflandırılmıştır. BIST 100 şirketlerinin 2018-2023 yılları bağımsız denetim raporlarındaki "Finansal Raporlama Dönemi Sonrası Olayları" içeriklerine göre incelenmiş ve bu olayların sektör bazında farklılıkları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, 2018-2019 yıllarında "Enerji ve Finans" sektörlerinde değişiklik gerektirmeyen olay açıklama sayısı artış eğilimindeyken, 2020 yılı sonrası Covid-19 etkisi ile "Enerji ve Üretim sektörlerinde ciddi artış görülmüştür. "Otomotiv ve Üretim" sektörlerinin ise olay açıklamama eğiliminde olduğu görülmüştür. Bilgi paylaşımı açısından şeffaf sektörler diye nitelendirdiğimiz enerji, finans ve hizmet sektörleri yasal zorunlulukları gereği çok fazla düzenleyici otoritelere tabi olduğu görülmüştür. Bu nedenle bu sektörlerde raporlama dönemi sonrasında olay açıklama sayısı oldukça fazladır. Raporlama sonrası açık bilgi paylaşımına dayalı sektörler erişilebilir bilgi açısından yatırımcılara önemli avantajlar sunduğu görülmüştür. Raporlama sonrası daha az açıklama yaptığı için bilgi paylaşımı sınırlı sektörlerde genellikle uzun vadeli yatırım süreçleri, önceden planlanan ARGE projeleri bu sektörlerin daha istikrarlı bir yapıya sahip olduğu göstermiştir. Bu yapısı nedeniyle ani finansal değişiklik gerektirmeyen sektörler olduğu görülmüştür. Ayrıca bu sektörler rekabetçi yaklaşım nedeniyle stratejik bilgi gizliliği gibi bir politika uygulamaktadır. Örneğin yeni ürün geliştirme süreçleri veya tedarik zinciri maliyetleri gibi bilgiler bu sektörlerin rekabetçi yaklaşımları nedeniyle gizli tutulmuştur. Bilgi paylaşımının sınırlı olduğu bu sektörlerde, uzun vadeli projeler ve makroekonomik öneme sahip konularda bilgi eksikliği algısı, yatırımcı güvenini olumsuz etkileyebilir. Bu olumsuz etkiyi ortadan kaldırabilmek adına şeffaflık ve rekabetçilik arasında bir denge kurulması ihtiyacı doğmuş olup, düzenleyici otoriteler tarafından yatırımcılar için daha etkili ve dengeleyici bir raporlama çerçevesi oluşturulması ile belirsizliği ortadan kaldırmaya yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak "Finansal Raporlama Sonrası Olaylar" her sektörde farklı şekillerde yorumlandığı ve bu olayların sektörel dinamiklere göre değişkenlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Raporlama Döneminden Sonraki Olaylar, Türkiye Finansal Raporlama Standartları, BİST Şirketleri