Fittings üretiminde kullanılan küresel grafitli dökme demirlerde soğuma hızının etkisiyle kesit kalınlığına bağlı mikroyapı ve sertlik değişimlerinin incelenmesi

Fittings boru bağlantı elemanı olarak sıhhi tesisat alanında kullanılmaktadır. Fittings ürünlerinin cidar kalınlıkları ince olduğundan soğuma hızlı gerçekleşmektedir. Soğuma hızından dolayı ürünlerde sementit oluşmaktadır. Mikro yapıdaki bu sementit 340 HB sertlik oluşturmaktadır. Bu sertlik kılavuzların zamana bağlı yıpranmasına ve kılavuzların kırılmasına sebep olmaktadır. Kılavuzlar; özel üretim olduğundan maliyetleri yüksektir. Tesisatın döşenmesi sırasında ve döşendikten sonra malzeme sert olduğundan, oluşan kuvvetlerin etkisi ile kırılmakta ve su basması gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Malzeme bu problemlerden dolayı fırında öztemperleme işlemi uygulanarak yumuşatılmaktadır. Fırın 6 saat boyunca 250 kW elektrik tüketmekte ve 6 saat 800°C sıcaklıkta bekletilmektedir. Öztemperleme işleminden sonra %100 ferritik yapı oluşturulmaktadır. Sertlik 160 HB?ye düşürülmektedir. Bu işlem maliyetleri artırmaktadır. Bu tez çalışmasında; malzemelerin cidar kalınlığına bağlı sertlik ve mikro yapı değişimleri belirlenerek Fittings malzemelerinde en uygun soğuma hızı tespit edilmiştir.