Identification of powdery mildew disease and genetic improvements in hazelnut

Corylus avellana L. (fındık), besleyici ve nutrasötik özellikleri nedeniyle dünya çapında ekonomik açıdan önemli bir kuruyemiş türüdür. Külleme hastalığı, tüm dünyaya yayılan zorunlu biyotrofik mantar bitki patojenlerinin neden olduğu bir mantar enfeksiyonudur ve çeşitli bitkileri enfekte eder. Ürün kalitesini etkileyen oldukça bulaşıcı bir patojen olduğu için hızlı ve doğru bir genetik tanımlama yönteminin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu tez çalışmasının içeriğinde, Türkiye'deki fındık yapraklarını etkileyen iki külleme patojeninin türlerini ve özelliklerini belirlemek için çalışılmıştır. Mikroskopi analizi ve genetik tanımlama sonucunda, bu patojenler Erysiphe corylacearum ve Phylactinia guttata olarak tanımlanmışlardır; patojenlerden ilki daha çok rastlanılan ve hasata zara verirken ikincisi daha az sıklıkla görülür. Sahada patojen tipini teşhis edebilmek için, yeni tasarlanmış E. corylacearum ve P. guttata'ya özgü primerlerin kullanımına dayanan yeni, hızlı ve uygun maliyetli bir metodoloji geliştirilmiştir. Sonuçlar, önerilen yaklaşımın, geleneksel ITS primerlerinin kullanımı ile tanıya kıyasla patojen tanı süresini 10 günden 1 güne düşürmüştür. Özellikle E. corylacearum'a özgü primerler saptama sınırına odaklanıldığında, patojen kopya sayısının hesaplanmasıyla kantitatif olarak tanımlanır. Döngü Aracılı İzotermal Amplifikasyon (LAMP) yöntemi, adapte edilebilicek mekanizma ile patojenin sahada tanımlanmasını sağlayan E. corylacearum'a özgü 28S-LAMP primerleri ile kullanılabilir. Son olarak, Corylus avellana cv. Tombul genomu kullanılarak, küllemeye dirençli fındık ekinlerinin yolunu açan gen familyası Mildew Locus O (MLO) biyoinformatik olarak tesbit edilip, Genomda kopyalarının bulunduğu deneysel olarak kanıtlanılmıştır.