Folikül yıkama uygulamasının oosit eldesi ve indeks oositten gelişen embriyonun kalitesine etkisi: prospektif kohort çalışma

Amaç: İlk aspirasyondan ve sadece yıkamadan ile elde edilecek oositlerin ayrı gruplarda izole edilerek, folikül yıkama uygulamasının hastalardan elde edilecek oosit miktarına etkisinin incelenmesi ve yıkama sonucunda elde edilen oositten gelişen embriyo kalitesinin yıkama yapılmayan grup ile karşılaştırılarak yıkama uygulamasının embriyoya verebileceği potansiyel zararların araştırılması. Gereç ve Yöntem: Prospektif kohort çalışma planı dahilinde Akdeniz Üniversitesi Üremeye Yardımcı Tedaviler Merkezinde Haziran 2021 ve Haziran 2022 tarihleri arasında kontrollü ovaryan hiperstimülasyon sonrası tek klinisyen tarafından OPU uygulanan tüm hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma her bir hastanın sadece tek bir folikülünde inceleme yapılacak şekilde dizayn edilmiş olup OPU işleminin hemen öncesinde, herhangi bir overdeki ilk 12 mm üzerindeki ulaşılabilir folikül indeks folikül olarak belirlenmiş ve boyutları (yükseklik x en x derinlik) milimetrik olarak ölçülerek kayıt altına alınmıştır. OPU işleminde saf folikül sıvısının tamamı ilk değerlendirme için IVF laboratuvarına ulaştırılmış ve sıvı miktarı ile COC varlığı kaydedilmiştir. Gönderilen ilk örnek içerisinde COC gözlenmemesi durumunda ek yıkama işlemine geçilmiştir. Yıkama-aspirasyon işlemi sonrası elde edilen ek örnek, sıvı miktarı kaydedilerek IVF laboratuvarına ulaştırılmış ve COC varlığı tekrar araştırılmıştır. Direkt aspirasyonda ya da yıkama sonrasında oosit elde edilmesine göre her bir oosit bireysel olarak ICSI sonrası takip edilmiş ve her aşama için grup kıyaslamaları yapılmıştır. Bulgular: Toplam 850 hastanın 336'sında (%39,5) ilk aspirasyonda COC elde edilmiş, ilk etapta COC elde edilemeyen 514 hastanın 267'sinde (%31,4) yıkama işlemi sonucunda COC elde edilmiştir. 247 (%29,1) hastada ise hiç oosit elde edilememiştir. Persentil alt gruplarına göre folikül yıkamanın etkisinin incelenmesi için yapılan analizde folikül yıkama işlemi, tüm persentil alt gruplarında COC eldesini anlamlı olarak artırmıştır. ≤10 persentil alt grubunda ilk aspirasyon sonrası folikül başına COC eldesinin başarısı %24,2 iken folikül yıkama işlemi sonrası bu oran %55,8'e yükselmiştir. Aynı başarı oranları 11-49 persentil alt grubunda %36,5'ten %73,3'e; 50-89 persentil alt grubunda %45,2'den %72,4'e ve ≥90 persentil alt grubunda %45,1'den %71,4'e yükselmiştir ve bu artışların tümü istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,001). Elde edilen sonuçlarda tüm hasta alt grupları içerisinde 850 folikülden toplam 336 COC ilk aspirasyonda elde edilirken folikül yıkama uygulaması ile ekstra olarak 267 COC kazancı sağlanmıştır. 50-89 ve ≥90 persentil alt gruplarında ilk aspirasyon ile eşit derecede COC elde edilirken; COC elde edilemeyen foliküle yıkama yapıldığında ≤10 ve 11-49 persentil alt gruplarında istatistiksel olarak ilk aspirasyona kıyasla daha yüksek COC elde oranları tespit edilmiştir (sırasıyla p=0,016, p=0,01).Folikül yıkama işleminin MII oosit, 2PN, D3 ve D5 orta-iyi kalite embriyo eldeleri üzerine etkisinin incelenmesi için yapılan analize göre ilk aspirasyon grubu ile yıkama grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Buna karşın yaş, VKİ, Tetikleme tipi, tetikleme günündeki maksimum folikül çapı ve hastanın overindeki toplam 17 mm'den büyük folikül sayısı gibi alt gruplar arasında anlamlı ve sonuçları etkileyebilecek etkenlerin de aynı model içerisinde değerlendirildiği ikili regresyon analizinin sonucunda; hiçbir persentil grubunda MII oosit, 2PN, orta-iyi kalite D3 ve D5 embriyo eldelerinin yıkama ile olumsuz yönde etkilenmediği gösterilmiştir. İlk aspirasyonda oosit elde edilen grup ile yıkamada oosit elde edilen grup arasındaki β-hCG pozitifliği, klinik gebelik ve canlı doğum başarı oranları arasında anlamlı fark tespit edilmemiştir. Sonuç: Folikül yıkama uygulaması tüm folikül boyutlarında elde edilen oosit miktarını anlamlı derecede artırmaktadır. Özellikle 6 cc altındaki folikül hacimlerinde yalnızca aspirasyon uygulamasına kıyasla yıkama ile anlamlı olarak daha yüksek oosit eldesine ulaşılmaktadır. Elde edilen oositlerden MII oosit saptanma oranlarında, 2PN, orta iyi kalite D3 ve D5 embriyo gelişiminde anlamlı fark bulunmamaktadır. Bu durum folikül yıkama uygulamasının elde edilen oosite zarar vermediğinin kanıtı durumundadır. Anahtar Sözcükler: OPU, Oosit Toplama, Folikül Yıkama, Oosit Eldesi, Embriyo Kalitesi