Forex piyasasında ARCH-GARCH modelleri ile döviz kuru tahmini

Döviz piyasası (FOREX), dünyanın en büyük ve likit piyasasıdır. BIS'in (Uluslararası Ödemeler Bankası) Nisan 2013'daki raporuna göre, FOREX piyasasındaki günlük işlem hacmi 5.3 trilyon ABD dolarıdır. Bu pazarda hakim olan oynaklık ve dalgalanma, tedbir alınmasını çok karmaşık bir hale getirmesinden dolayı piyasada bulunan yatırımcı ve spekülatörlerin çok dikkatli işlem yapmasını gerektirir. Finansal serilerde, taşıdıkları özellikler nedeniyle doğrusal zaman serisi yerine, doğrusal olmayan koşullu değişen varyans modellerinin kullanılması giderek daha yaygın hale gelmiştir. Bu nedenle çalışmada, doğrusal olmayan koşullu değişen varyans modellerinden ARCH, GARCH modelleri ile Forex piyasasında döviz kur tahmin modellenmesi ve alternatif modeller arasından en iyi performansı gösteren modelin saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada 2 Ocak 2013 ve 27 Aralık 2014 tarihleri arasında USD/ TRY günlük satış fiyatları kullanarak öncelikle döviz kuru durağan olup olmadığı ADF testi ile araştırılmış ve serisinin birim kök içermediği yani durağan olduğu saptanmıştır. Daha sonra alternatif otoregresif modeller arasında en iyi ortalama denklem modelinin ARIMA(3,3) olduğuna karar verilmiştir. Bunun yanı sıra ortalama denklemin artıklarının ARCH etkisine sahip olduğu ARCH LM testi yapılarak belirlenmiştir. Seri ARCH etkisine sahip olduğundan koşullu değişen varyans modelleri ARCH(4,0), GARCH(2,1), ile tahmin edilmiştir ve en iyi tahmin modelinin GARCH(2,1) olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Forex piyasası, döviz kuru tahmini, ARIMA, ARCH, GARCH