Fungal bir kütinaz enziminin klonlanması, ekspresyonu ve pet parçalama potansiyelinin belirlenmesi

Çevresel plastik kirliliği küresel olarak endişe verici boyutlara ulaşmıştır. Günümüz mekanik ve kimyasal geri dönüşüm yöntemleri yetersiz kaldığından, yenilikçi ve sürdürülebilir çözümlerin geliştirilmesi hayati önem taşımaktadır. Polietilen tereftalat (PET) kirliliği, polimerin yaygın kullanımı, kristal yapısı ve biyolojik bozunmaya karşı doğal direnci nedeniyle önemli bir çevre sorunudur. Bazı doğal mikroorganizmalar PET'i hidrolize etme kabiliyeti gösterse de endüstriyel uygulanabilirlikleri sınırlıdır. PET polimerini parçalayabilen polietilen tereftalat hidrolaz (PETaz), esteraz, lipaz ve kütinaz gibi enzimler tanımlanmıştır. Ancak yüksek PET parçalama potansiyelli kütinaz ve PETaz enzimleri, endüstriyel uygulamalarda daha çok tercih edilmektedir. Bu tez çalışmasında, biyokontrol ajanı Trichoderma. harzianum CBS 226,95 kütinaz enziminin PET parçalama potansiyeli araştırılmıştır. Enzim karakterizasyon çalışmaları, E. coli ekspresyon sisteminde gerçekleştirilmesinin akabinde, optimum enzimatik koşullar; 10 mM pNPA varlığında, pH 6, sıcaklık 50 °C ve inkübasyon süresi 5 dakika olarak belirlenmiştir. Saf enzimin Km, Vmax ve spesifik aktivite parametreleri ise; sırasıyla 0,85 mM, 11,52 (µM/min) 11,52 µmol/min/mg olarak hesaplanmıştır. Mevcut bulgular, tarımsal uygulamalarda patojen kontrolü için kullanılan Trichoderma türlerinin, çevresel PET atıklarını parçalamada etkin enzimsel profile sahip olduklarını göstermiştir.