Geleneksel ahşap konutların koruma sorunları üzerine bir inceleme: İstanbul-Büyükçekmece 329 ada, 6 parsel örneği

Günümüzde varlığını sürdürmekte olan ancak tahrip olmuş ve korunması gerekli geleneksel ahşap konut yapılar acil müdahale beklemektedir. Bu yapıların yapım tekniklerinin, el işçiliği zanaatlarının ve barındırdığı tarihi ve kültürel değerlerin gelecek nesillere aktarılabilmesi ulusal ve uluslararası ölçekte önem taşımaktadır. Bu doğrultuda tez çalışmasında bu yapıların "öncelikli koruma kapsamına" alınması konusunda farkındalık oluşturulması hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda, İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, 329 ada, 6 parselde yer alan II. grup tescilli eski eser konut yapısı "gözleme dayalı" ve "mevcut restitüsyon proje ve raporları" çerçevesinde irdelenmiştir. Taşıyıcı sistem, koruyucu sistem ve yapı elemanlarındaki bozulma durumları çözümlenmiş ve belli bir zaman aralığında oluşan bozulma boyutları ortaya konmuştur. Süreçteki bozulmalar sayısal verilerle değerlendirilmiştir. Zamana bağlı deformasyonlar tespit edilerek, doğru adımların atılmasıyla önlenebilecek olumsuz etkiler ortaya konmuş ve yapıyı yaşatma adına atılması gereken adımlar ve öncelik sıraları belirlenmiştir. Tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın amacı, kapsamı ve sonuca ulaşmak için kullanılan yöntem açıklanmıştır. İkinci bölümünde ahşap yapılarda taşıyıcı sistemler ve ahşap yapı elemanları tanıtılmış, ahşap malzemenin fiziksel ve mekanik özelliklerine değinilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ahşap yapıların koruma sorunları ve bozulma nedenleri incelenmiş, İstanbul-Büyükçekmece 329 ada 6 parsel sayılı yerde bulunan ahşap konut konumu, yapısal özellikleri ve mevcut bozulma durumuyla incelenmiştir. Dördüncü bölümde; 2016-2020 yılları arasında geçen dört yıllık süreçte yapıda ortaya çıkan bozulmalar yapıyı oluşturan bölümler ölçeğinde ele alınarak hasar analiz tabloları ve grafik açıklamalar ile değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde elde edilen sonuçlar ve yapıdaki önem sırasına göre öncelikli olarak alınabilecek önlemler belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ahşap yapı malzemesi, Geleneksel ahşap konut, Koruma sorunları, Büyükçekmece İlçesi