Datça bademlerinin (Prunus dulcis) genetik çeşitliliği

Binlerce yıl boyunca, birçok farklı kültürün katkılarıyla gelişen, Anadolu'nun tarımsal biyoçeşitliliği; iklim değişikliği, nüfus artışı, küreselleşme ve tarım politikalarının bir sonucu olarak kaybolmaktadır. Halbuki, Anadolu'nun çoğu yerinde, hiçbir sulama, suni gübre ve zirai ilaç gerektirmeyen, yerel hastalık ve zararlılara dayanıklı meyve çeşitleri mevcuttur. Ne yazık ki, bu meyve çeşitlerinin çoğu günümüzde tarım politikalarının yanı sıra artan arsa fiyatları, pazarlama sorunları ve hızlı kentleşmenin tehdidi altındadır. Bu yerel meyve çeşitleri, iklim değişikliği karşısında gıda güvencemizi sağlamanın yanı sıra farklı tatları ve geleneksel kullanımları ile Türkiye'nin kültürel mirasının önemli bir parçasını oluşturmaktadır. 2007 yılından beri "Muğla'nın Yerel Meyve Çeşitleri: Kültürel Miras, Veritabanı ve Koruma Projesi?nin bir parçası olarak, Datça'da 96 yerel badem (Prunus dulcis) çeşidi kaydedilmiştir. Bu yerel çeşitlerin moleküler karakterizasyonu ve genetik çeşitliliğinin belirlenmesi bu tezin konusudur. DNA Mikrosatellit belirteçleri (SSR) kullanılarak, yerel badem çeşitlerinin DNA parmak izleri belirlenmiş ve bu çeşitlerin filogenetik akrabalığını göstern bir dendrogram oluşturulmuştur. Elde edilen moleküler veriler 82 özgün yerel badem çeşidini ortaya çıkartmıştır. DNA parmak izleri bu çeşitlerin tescili için kullanılabilir. Ayrıca bu moleküler veriler, yeni ve daha iyi çeşitlerin geliştirilmesi için tarımsal hibridizasyon çalışmalarında yararlı olabilir.