SOD1-temelli ALS'nin genetik açıdan hassas drozofila modelleri: Doğrulama ve karakterizasyon

SOD1 geni, ALS?ye yol açtığı belirlenen ilk gendir. 1993 yılında ilk defa tanımlanmasından beri SOD1?deki mutasyonlar, ALS?ye neden olan diğer genlerin aksine, başka hiçbir hastalık ile ilişkilendirilmediğinden, SOD1, ALS alanında süregelen araştırmaların, en önemli odak noktası olmuştur. Sadece 153 amino asitten oluşan SOD1 proteinin her tarafına eşit olarak dağılmış olan 160?tan fazla mutasyon bulunmaktadır ve bu mutasyonlar proteine toksik bir işlev kazandırmaktadır. Bugüne dek 20?den fazla SOD1-temelli ALS hayvan modeli geliştirilmiş ve bu modeller mutasyona uğramış SOD1?in de rol aldığı, oksidatif stres, yanlış katlanmış protein birikimi, endoplazmik retikulum stresi ve glutamat eksitotoksisitesi gibi hastalık mekanizmalarının anlaşılmasında son derece faydalı olmuştur. Buna rağmen, tüm bu modeller, knock-out veya over-expression çalışması olmanın olumsuzluklarını taşımaktadırlar. Bu tez çerçevesinde, SOD1-temelli ALS?nin, Drozofila?da genetik açıdan hassas bir modelinin yapılması hedeflenmiş ve dört SOD1 mutasyonu (G37R, H48R, H71Y ve G85R), Drozofila SOD1 geni içerisine homolog rekombinasyon yöntemi kullanılarak yerleştirilmiştir. Mutantların karakterizasyonu için yaşam süresi ve larva hareketliliği analizleri uygulanmıştır. Bunun yanında, yaşamsal bütünlük gibi, genotip-fenotip ilişkilendirmeleri için, mutantların genotip oranları incelenmiştir. Ayrıca, ALS patogenezinde olası rol oynayan aday genlerin anlatım düzeylerini ölçmek için RT-PCR metodu uygulanmıştır. Bu çalışma, yeni ve güçlü bir yöntem olan homolog rekombinasyonu, ALS alanında uygulayan ilk çalışmadır. Çalışma kapsamında oluşturulan genetik açıdan hassas Drozofila modellerinin ALS ve nörodejeneratif süreçlere yol açan mekanizmaları daha iyi anlamamıza yardımcı olacağını umuyoruz.