Ortaklar (Gaziantep) manyetit-zengin Kıbrıs tipi Cu-Fe-Au VMS yatağını jeolojik, mineralojik ve jeokimyasal özellikleri

Ortaklar Cu-Fe-Au Yatağı, Gaziantep'in Şahinbey ilçesinde, Türkiye'nin güneydoğusunda bulunan Koçali kompleksi içinde Bölgesi N-MORB tipi bazaltlar da dahil olmak üzere volkanik-sedimenter birimler knappes ve bindirmeler ile karakterize edilen Üst Triyas-Alt Kretase ofiyolit içerisinde yer alan manyetit-zengin bir VMS yataktır. % 45 Fe, % 3 Cu ve 0.5ppm Au içeren 2,5 milyon ton cevherin tahmini rezervi ile, çeşitli uzunluklarda tektonik olarak ayrılmış ayrı cevher merceklerinden oluşur. Bu yatağı, klorit, karbonat ve kuvarsın gang fazları olarak azalan cevher mineralleri olarak pirit, manyetit, kalkopirit ve sfaleritten oluşmaktadır. Hidrotermal alterasyon, çalışma alanının geniş bir bölümünü etkilemiş ve orta bölümde, Mg zengini kloritler (chlinochlore) ile karakterize edilen iç propilitit zon ile karakterize edilmiştir ve hesaplanan klorit jeotermometri 225-250 °C aralığında sıcaklık veriyor. Bu alterasyon derecelendirmesinin altında küçük silisleşme olup, arjilik alterasyon zonuna sınıflandırıyor. Geç evre karbonat alterasyonu bütün volkano-sedimenter tabakaları çaprazlamaktadır. Piritler ve kalkopiritlerden elde edilen δ34S değerleri, + 2.5 ‰ - 4.6 ‰ arasında değişir ve hesaplanan ortalama sıcaklık aralığı 205 ila 3670C olan sülfür için magmatik bir kaynak gösterir. Kuvars ve manyetit için δ18O değerleri, 8.9 ila 28.9 ‰ ve -5.0 ila 8.3 ‰ arasındadır, hesaplanan sıcaklık 250-4270C arasındadır. Bu minerallerle dengede olan akışkanlar için hesaplanmış δ18O değerleri, 3.39 ile 23.32 ‰ arasında geniş bir aralığa sahiptir. Bu δ18O ve δ2H bileşimleri, altta yatan kayaçlarla etkileşim yoluyla değiştirilen magmatik bir sıvı kaynağıyla büyük olasılıkla ilişkilidir. Jeotermometrik veriler, mineral parajenez çalışmaları ve saha gözlemleri ile birlikte iki aşamalı cevher çökelti olduğunu göstermektedir. Yüksek sıcaklığa sahip manyetit bakımından zengin bir ilk aşamada ve ardından sülfit bakımından zengin ikinci aşamada ve sonra bir azalan aşamada oluşmuştur.