Giresun ilinde avcı profilinin belirlenmesi ve yaban hayatı insan çatışması

Bu çalışma kara avcılarının profilini oluşturan temel unsurlardan avcılık eğitimleri, avcıların avladığı ve avlamayı tercih ettiği av ve yaban hayvanları, avlak tipleri ve avcılık denetimleri, yaban hayatı ile insan çatışmasına neden olan faktörler gibi konuları içermektedir. Bu amaçla Doğu Karadeniz bölgesinde bulunan Giresun ilindeki yöre halkı ile anket çalışmaları yapılarak veriler elde edilmiştir. Bu kapsamda 268 katılımcı ile görüşülerek anket yolu ile veriler toplanmıştır. Elde edilen bulgular değerlendirilmiş, araştırma sonuçları halinde sunulmuştur. Anket çalışmasına katılan yöre halkında, avcılık belgesi vb. herhangi bir kritere sahip olma özelliği aranmamıştır. Ankete katılan bireylerin %76'sının 25-54 yaş grubunda bulunduğu ve %71'inin 1-12 yıl arasında eğitim aldığı belirlenmiştir. Avcıların %33'ünün aylık geliri ortalama asgari ücretin biraz üzerindedir. Tüm katılımcılar içinde avcılık belgesine sahip olanların oranı ise sadece %34'dür. Avcıların avlanma sebeplerinin başında doğa sevgisi ile avlanmadan alıkları zevk gelmektedir. Avcıların %58'i memeli hayvanları avlarken, %31'i kuşları avlamayı tercih etmektedirler. Bölgelerinde avlanmanın yasak olduğu alanları bilen avcıların oranı %75'dir. Avcılık hayatları boyunca avcıların %48'i hiç avlanma denetimine rastlamamıştır. Avcıların %42'si avcılık denetimlerini Orman Bakanlığı birimleri tarafından yapılması gerektiğini ifade etmiştir. Avcıların %47'si verilen avlanma cezalarını yeterli bulmaktadır. Avcı derneklerinin kış aylarında yaptığı faaliyetler arasında da bulunan ve avcı bireylerin yaban hayatını korumaya yönelik, yaban hayvanları için kış aylarında yemleme ve yazın su bırakma eylemini %47 oranında bireyin katıldığı tespit edilmiştir. Katılımcıların %78'i kentleşme baskısı altında kalan kırsal alanların, insan ile yaban hayvanları arasında çatışmalara neden olacağını düşünmekte iken, %41 oranında katılımcı ise insanların av ve yaban hayatı yaşama ortamlarına müdahalenin az olduğunu savunmuştur. Buna karşın %28'lik bir kısım bu müdahalenin fazla olduğunu belirtmiştir. İnsan sayısının artması ve buna bağlı olarak yerleşim alanların genişlemesi nedeniyle avcıların %74'ü yaban hayatının zarar gördüğünü düşünmektedir. İnsan ve yaban hayatı çatışmalarının en önemli sebebi olarak; yaban hayvanlarının yiyecek bulmak için yerleşim alanlarına yaklaşması ve insanların yaban hayvanlarını avlamak istemesi olarak öne çıktığı görülmektedir. Yapılan anketler sonucunda katılımcıların avcılıktaki temel sorunları; eğitimsizlik, kaçak avlanmanın fazla olması ve denetimlerin yeterince yapılamamasından kaynaklı olduğunu belirtmişlerdir. Yaban hayatı ve insan arasındaki çatışmanın, koruyucu önlemlerle minimum seviyede tutulması gerektiğini belirtmişlerdir. Milli Parklar ve Av-Yaban Hayatı Başmühendisliği personeli ile avcılar arasındaki iletişimin güçlendirilmesi, avcıların eğitimi, bilinçli avlanma, avcılıkla ilgili yasaların güncellenmesi ve tavizsiz olarak uygulanması sonucunda av ve yaban hayatının devamlılığının mümkün olabileceği yöre halkı ile yapılan bu anket çalışması sonucunda ortaya çıkan en önemli veriler olmuştur. Anahtar Kelimeler: Giresun, yaban hayatı, avcı profili, avlanma, avcı sorunları, çatışma.