Giresun yaylaları kaynak suları kalitesinin belirlenmesi

Yaylalar, önemli ekonomik ve ekolojik potansiyele sahip turizm ve hayvancılık faaliyetlerinin gerçekleştirildiği yüksek rakımlı yerleşim alanlarıdır. Özellikle son yıllarda insanların piknik, kampçılık, doğa yürüyüşü gibi rekreasyon faaliyetleri gerçekleştirdikleri cazibe merkezleri haline gelmişlerdir. Bu çalışma ile Giresun ilindeki yaylalarda bulunan kaynak sularının içme ve sulama suyu kalitesi tespit edilmiştir. Belirlenen 20 istasyondan yağışlı (2019 sonbahar) ve kurak (2020 yaz) mevsimlerde alınan su numunelerin analizleri standart yöntemlerle yapılmıştır. Su kalitesi parametrelerin ortalama değerleri sırasıyla; pH 8,3, sıcaklık 12,89 °C, çözünmüş oksijen (ÇO) 9,3 mg/L, tuzluluk 0,05 ppt, toplam çözünmüş madde miktarı (TDS) 233 mg/L, elektriksel iletkenlik (Eİ) 58,14 μs/cm, oksidasyon redüksiyon potansiyeli (ORP) -93,4 mV, toplam alkalinite (TA) 60,35 mg/L, toplam sertlik (TH) 53 mg/L, nitrit azotu (NO2-N) 0,04 mg/L, nitrat azotu (NO3-N) 1,45 mg/L, toplam fosfor (TP) 0,09 mg/L, çözünebilir reaktif fosfor (SRP) 0,02 mg/L, silikat (SiO2) 11,01 mg/L bulunmuştur. Kaynak sularında indüktif olarak eşleştirilmiş plazma- kütle spektrometresi (ICP- MS) ile ölçülen metallerin konsantrasyonları ise; Ca (34,25 mg/L)> Na (10,35 mg/L)> Mg (8,19 mg/L)> K (1,50 mg/L)> Al (1093,58 μg/L)> Fe (67,43 μg/L)> Zn (110,54 μg/L)> Mn (23,03 μg/L)> Cu (9,79 μg/L)> As (3,74 μg/L)> Ni (2,99 μg/L)> Cr (2,83 μg/L)> Pb (2,74 μg/L)> Co (1,92 μg/L)> Cd (0,77 μg/L) şeklinde sıralanmıştır. Bu değerler dikkate alınarak, su kalitesi indeksi (WQI), ağır metal kirlilik indeksi (HPI) ve ağır metal değerlendirme indeksi (HEİ) değerleri sırasıyla 49,52-31,23-6,84 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca sulama suyu kalitesi, sodyum absorpsiyon oranı (SAR=0,44), sodyum yüzdesi (% Na=30,87) magnezyum zararı (MH=29,61) ve sodyum karbonat kalıntısı (RSC=- 0,31) indeksleriyle belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre Giresun yaylalarındaki kaynak sularının kalitesi hem içme hem de sulama suyu açısından genel olarak "iyi su" ve "uygun su" sınıfına dahildir.