Göçün eğitime ve eğitim yönetimine etkilerine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri (Diyarbakır İli örneği)

ÖZ Göçün özellikle çocukların eğitiminde önemli etkileri vardır. Göçün etkileri göz önünde tutulduğunda, yoğun göç alan bölgelerdeki okullarda yaşanan sorunlar önem kazanmaktadır. Göçün eğitime ve eğitim yönetimine etkilerine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri Diyarbakır ili örneğindeki bu araştırmada Diyarbakır merkez ilçelerdeki ilkokul ve ortaokullarda yaşanan sorunlar araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Diyarbakır merkez ilçelere göç etmiş öğrencilerin yaşadıkları sorunlar ve bu öğrencilerin okullarındaki öğretmen ve yöneticilerinin yaşadıkları sorunlar okul yöneticileri ve öğretmenlerle görüşmeler yapılarak ortaya çıkarılmıştır. Bu araştırma, göçün eğitime ve eğitim yönetimine etkilerinin "neler olduğunun belirlenmesi" amaçlandığı için nitel bir araştırmadır. Bu araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Bu araştırmanın örneklem seçiminde, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Temel ölçüt ise, araştırma yapıldığında görüşülen yöneticilerin ve öğretmenlerin göç alan bölgedeki okullarda görev yapmalarıdır. Diyarbakır merkez ilçelerinde bulunan ilk ve ortaokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerle görüşüldü. Görüşmeye 8'i yönetici, 19'u öğretmen olmak üzere toplam 27 kişi katılmıştır. 9 soru yöneticilere, 9 soru öğretmenlere olmak üzere toplam 18 soru soruldu. Araştırma sonucunda yöneticiler, ailelerin bilinçsizliği ve duyarsızlığı, devlete olan bakışın olumsuz olması ve bunun okula yansıması eğitimi olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında velilerin özellikle ekonomik sorunlardan dolayı yaşamış olduğu travma, velilerin eğitim düzeyinin çok düşük olması ve Türkçe'yi iyi konuşamamaları ya da hiç bilmemeleri gibi nedenler de eğitimi etkileyen diğer durumlar olarak ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerin sonuçlarına göre, öğrencilerin ana dilleri dışında başka bir dille eğitim gördüklerinden başarısız oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Benzer biçimde göç ile aidiyet duygusunda problemler yaşandığı, okulu bırakma ve okuldan kaçmanın sıklıkla yaşandığı, anne babanın yaşadığı bunalımların çocuklara yansıdığı ortaya çıkmıştır. Okul başarısızlığı temelinde, ailenin okulu ciddiye almaması, öğrencilerin temel ihtiyaçlarının karşılanmaması ve okulun devleti temsil ettiği düşüncesiyle öğretmene karşı ciddi bir rahatsızlık duyması olarak ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, köylere dönüşlerin sağlanması, resmi ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapılması, bu trajik olayların bir daha yaşanmaması için gereken önlemlerin alınması şeklinde öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Göç, Eğitim, Eğitim Yönetimi