Görme gereksinimi olan bireylerde peyzaj algısı : ordu ili altınordu ilçesi kıyı şeridi peyzajı örneği

Bir kentin yaşanılabilir olması için özel gereksinimli bireyler gibi dezavantajlı gruplara yönelik toplumsal farkındalıkla yapılan hizmetler önemli parametrelerdendir. Toplumda dezavantajlı gruplar diğer sağlıklı bireyler gibi kamusal mekanları rahatça kullanabilmelilerdir. Bu çalışmanın amacı görme gereksinimi olan bireylerin Ordu İli Altınordu İlçesi kıyı şeridi peyzajını nasıl algıladıklarını Gömülü Teori ve Bilişsel Haritalama yöntemi ile tespit etmektir. Araştırma iki ana aşamadan oluşmaktadır. Araştırma ile görme gereksinimi olan bireylerin Ordu İli Altınordu İlçesi kıyı şeridi peyzajını algılayış biçimlerinin belirlenmesi, bireylerin kıyı şeridi peyzajını deneyimlemesinde bilgi sahibi olunması, peyzajı algılayışlarında duyusal referans noktalarının belirlenmesi hedeflenmiş olup bu hedeflerin Gömülü Teori yöntemiyle gerçekleştirilmesi ilk aşamayı; görme gereksinimi olan bireylerin mekân okuma becerilerinin ölçülmesi, okunabilirlik dağılımlarının belirlenmesi, işaret ögelerinin belirlenmesi hedeflerinin Bilişsel Haritalama yöntemi ile gerçekleştirilmesi ikinci aşamayı oluşturmaktadır. Bu kapsamda görme engelli bireylerin kıyı şeridi deneyimlerinde bilgi sahibi olunmuş, duyusal referans kullanım sıraları belirlenmiş, duyusal referansların mekânsal referanslara dönüştüğü ve bu referansların neler olduğu saptanmış ve duyuların birbirleriyle bağlantılık durumu ağ haritasında gösterilmiştir. Katılımcıların bilişsel haritalarından bireylerin mekân okuma becerilerinin ölçülmüş okunabilirlik dağılımlarının belirlenmiş ve işaret ögelerini belirleyebilme oranları saptanmıştır. Bu bağlamda görme gereksinimi olan bireyler için tasarım sürecine etkin katılımı, çoklu duyusal deneyimlere olanak tanıyan mekânların geliştirilmesi önemli bir yol sağladığından kıyı şeridi bölgeleri için öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilişsel Haritalama, Duyusal Referanslar, Gömülü Teori, Görme Engelli, İşaret Ögesi, Mekan Okuma, Peyzaj Algısı