Isolation and identification of actinomycetes from blue lake and detection of bioactive secondary metabolites

Aktinomisetler, biyolojik olarak aktif sekonder metabolitlerin en önemli üreticilerinden biri olarak kabul edilen, ipliksi yapılı Gram-pozitif bakterilerdir. Son yıllarda, klinikte kullanılan antibiyotiklerin çoğunluğunun kaynağını oluşturmuşlardır. Antibakteriyel bileşiklerin yanı sıra, aktinomisetler aynı zamanda antifungal, antiviral ve antikanser ajanların da kaynağı olarak bilinmektedir. Doğal kaynaklardan yeni terapötik bileşiklerin keşfi; çoklu ilaç dirençli patojenler, ölümcül viral enfeksiyonlar ve kanserin oluşturduğu küresel sorunlar ile devam eden mücadelede en önemli silahlardan biridir. Bu nedenle, yeni ve keşfedilmemiş habitatlarda aktinomisetlerin araştırılması ve potansiyel yeni biyoaktif bileşikler açısından taranması her zaman önem taşımaktadır. Bu çalışmada önemli aktinomiset sekonder metabolitlerinin elde edilmesi amaçlanmış ve bu doğrultuda Türkiye'nin Giresun ilinde yer alan Mavi Göl ve Göksu Travertenleri'nden toprak, su ve çamur örneklerinden toplam 17 aktinomiset izole edilmiştir. Bu izolatların biyoaktif potansiyelleri değerlendirilmiştir. İzolatların, katalaz aktivitesi, nişasta hidrolizi ve kazein hidrolizi gibi biyokimyasal ve morfolojik analizler tipik aktinomiset özelliklerini doğrulamıştır. Moleküler analizler, 13 suşun Streptomyces türlerine, diğerlerinin ise nadir aktinomiset türlerine ait olduğunu göstermiş, bu da sınıf içerisinde Streptomyces cinsinin baskınlığını desteklemiştir. Tüm izolatların antibakteriyel ve antifungal aktiviteler için test edilmiş, seçilen izolatların kaba (kuru) ekstraktları ise antiviral ve antikanser özellikleri açısından taranmıştır. Antibakteriyel testler, Gram-pozitif ve Gram-negatif bakterilere karşı geniş bir aktivite yelpazesi ortaya koymuştur. Ayrıca Candida albicans'a karşı antifungal aktivite de gözlenmiştir. Kaba ekstraktlar, HIV-1 RT enzimine karşı çok yüksek düzeyde in vitro inhibisyon göstermiş ve MTT testlerinde belirgin sitotoksisite sergileyerek antikanser potansiyel ortaya koymuştur.